J.S. BACH: CANTATE Herr Jesu Christ, du höchstes Gut (BWV 113)

1. Koor
Herr Jesu Christ, du höchstes Gut,
Du Brunnquell aller Gnaden,
Sieh doch, wie ich in meinem Mut
Mit Schmerzen bin beladen
Und in mir hab der Pfeile viel,
Die im Gewissen ohne Ziel
Mich armen Sünder drücken.


Heer Jezus Christus, gij hoogste goed
en bron van alle genade,
zie toch hoe ik in mijn gemoed
met smarten ben beladen
en doorboord ben met veel pijlen
die eindeloos op het geweten
van mij, arme zondaar, drukken.


2. Aria A
Erbarm dich mein in solcher Last,
Nimm sie aus meinem Herzen,
Dieweil du sie gebüßet hast
Am Holz mit Todesschmerzen,
Auf dass ich nicht für großem Weh
In meinen Sünden untergeh,
Noch ewiglich verzage.

Ontferm u over mij en neem deze last
van mijn hart
omdat gij daarvoor geboet hebt
aan het kruis met doodsnood,
opdat ik niet van grote pijn
in mijn zonden ten onder ga
noch eeuwig de moed verlies.


3. Aria B
Fürwahr, wenn mir das kömmet ein,
Dass ich nicht recht vor Gott gewandelt
Und täglich wider ihn misshandelt,
So quält mich Zittern, Furcht und Pein.
Ich weiß, dass mir das Herz zerbräche,
Wenn mir dein Wort nicht Trost verspräche.

Voorwaar, als ik besef
dat ik niet juist voor God heb gewandeld
maar dagelijks tegen hem in heb gehandeld,
dan kwellen mij siddering, angst en pijn.
Ik weet: mijn hart zou breken
als uw Woord mij geen troost zou beloven.


4. Koraal en Recitatief B
Jedoch dein heilsam Wort, das macht
Mit seinem süßen Singen,
Dass meine Brust,
Der vormals lauter Angst bewusst,
Sich wieder kräftig kann erquicken.
Das jammervolle Herz
Empfindet nun nach tränenreichem Schmerz
Den hellen Schein von Jesu Gnadenblicken;
Sein Wort hat mir so vielen Trost gebracht,
Dass mir das Herze wieder lacht,
Als wenns beginnt zu springen.
Wie wohl ist meiner Seelen!
Das nagende Gewissen kann mich nicht länger quälen,
Dieweil Gott alle Gnad verheißt,
Hiernächst die Gläubigen und Frommen
Mit Himmelsmanna speist,
Wenn wir nur mit zerknirschtem Geist
Zu unserm Jesu kommen.


   Toch, uw heilzaam Woord, dat maakt
   met zijn zoete gezang
dat ik van binnen
- eerst vol angst -
weer helemaal word verkwikt.
Mijn ellendige hart
ondervindt nu na alle tranen en pijn
het heldere licht van Jezus' genadige blik.
Zijn woord heeft mij zoveel troost gebracht,
   dat mijn hart weer lacht
   alsof het openspringt.
Hoe gelukkig is mijn ziel!
Mijn knagende geweten kan mij niet meer
kwellen,
    omdat God al zijn genade belooft,
en de gelovigen en vromen straks
met hemels manna spijzigt,
wanneer wij maar met een berouwvol hart
bij onze Jezus komen.


5. Aria T
Jesus nimmt die Sünder an:
Süßes Wort voll Trost und Leben!
    Er schenkt die wahre Seelenruh
    Und rufet jedem tröstlich zu:
    Dein Sünd ist dir vergeben.

Jezus neemt de zondaars aan:
zoet woord vol troost en leven!
   Hij schenkt de ware rust aan mijn ziel
   en roept een ieder troostrijk toe:
   Je zonde is je vergeven.


6. Recitatief T
Der Heiland nimmt die Sünder an:
Wie lieblich klingt das Wort in meinen Ohren!
Er ruft: Kommt her zu mir,
Die ihr mühselig und beladen,
Kommt her zum Brunnquell aller Gnaden,
Ich hab euch mir zu Freunden auserkoren!
Auf dieses Wort will ich zu dir
Wie der bußfertge Zöllner treten
Und mit demütgem Geist: "Gott, sei mir gnädig!" beten.
Ach, tröste meinen blöden Mut
Und mache mich durch dein vergossnes Blut
Von allen Sünden rein,
So werd ich auch wie David und Manasse,
Wenn ich dabei
Dich stets in Lieb und Treu
Mit meinem Glaubensarm umfasse,
Hinfort ein Kind des Himmels sein.

De Heiland neemt de zondaars aan:
hoe lieflijk klinkt dat woord in mijn oren!
Hij roept: Komt tot mij,
allen die vermoeid en belast zijt,
komt tot de bron van alle genade,
ik heb u mij tot vrienden uitverkoren!
Op dit woord wil ik tot u komen
zoals de boetvaardige tollenaar
en deemoedig bidden: "God, wees mij genadig!"

Ach, troost mij toch, beschroomd als ik ben,
en reinig mij door uw vergoten bloed
van alle zonden,
dan zal ik net zoals David en Manasse,
als ik u steeds
in liefde en trouw
met mijn geloof omarm,
voortaan een kind des hemels zijn.


7. Aria (Duetto) S A
Ach Herr, mein Gott, vergib mirs doch,
Wormit ich deinen Zorn erreget,
Zerbrich das schwere Sündenjoch,
Das mir der Satan auferleget,
Dass sich mein Herz zufriedengebe
Und dir zum Preis und Ruhm hinfort
Nach deinem Wort
In kindlichem Gehorsam lebe.

   Ach Heer, mijn God, vergeef mij toch
waarmee ik uw toorn heb opgewekt,
verbreek het zware juk van de zonden
dat de satan mij heeft opgelegd,
zodat mijn hart tevreden is
en voortaan leeft tot uw lof en eer
naar uw Woord,
als uw gehoorzaam kind.


8. Koraal
Stärk mich mit deinem Freudengeist,
Heil mich mit deinen Wunden,
Wasch mich mit deinem Todesschweiß
In meiner letzten Stunden;
Und nimm mich einst, wenn dirs gefällt,
In wahrem Glauben von der Welt
Zu deinen Auserwählten!


Sterk mij met uw geest van vreugde,
heel mij door uw wonden,
was mij met uw doodszweet
in mijn laatste uren;
en neem mij eens, wanneer het u behaagt,
in waarachtig geloof uit deze wereld weg,
om mij bij uw uitverkorenen te brengen.

(Nederlandse vertaling: Leo de Leeuw