*************************************************

BWV 192, Ria (was Liedboek)

1

Dankt nu allen God

met hart, mond en handen,

hem die grote dingen doet

aan ons en overal,

die ons vanaf de moederschoot

en van kindsbeen af

talloze weldaden heeft bewezen

en nog bewijst.

2

Moge de eeuwig rijke God

ons in ons leven

een altijd vrolijk hart

en een edele vrede geven,

en ons in zijn genade

voortdurend bewaren

en ons uit alle nood

zowel hier als daar verlossen.

3

Lof, eer en prijs zij God,

de Vader en de Zoon

en Hem die aan beiden gelijk is

op de hoge hemeltroon,

de drieënige God

die er was vanaf het begin

en is en zal blijven

nu en altijd.

************************************************

BWV 147a, Ria

1

Hart en mond en daad en leven

moeten van Christus getuigen,

zonder angst of gehuichel,

dat hij God en Heiland is.

2

Schaam je niet, o ziel,

om je Heiland te belijden,

hij zal je zijn bruid noemen

voor het aangezicht van zijn Vader!

Want wie het niet schuwt

hem op deze aarde te verloochenen,

zal door hem verloochend worden

als hij tot de heerlijkheid komt.

3

Help, Jezus, help dat ook ik u belijd

in wel en wee, in vreugde en verdriet,

dat ik u mijn Heiland noem

in geloof met kalmte,

dat mijn hart altijd brandt van liefde voor u.

4

Maak, Jezus, vandaag nog uw weg gereed,

betrek het hol

van het hart, van de ziel,

en kijk naar mij met ogen van genade!

5

Laat mij de stemmen horen van de roependen

die mij met Johannes getrouw leren

dat ik mij in deze genadetijd

van duisternis en donker

moet bekeren tot het ware licht.

BWV 72, Alles alleen naar Gods wil

1

Alles alleen naar Gods wil,

zowel in vreugde als in verdriet,

zowel in goede als in slechte tijden.

Gods wil zal mij tevreden stellen

zowel bij bewolking als bij zonneschijn.

Alles uitsluitend naar Gods wil!

Dit moet mijn devies zijn.

2

O gelukzalige christen die altijd zijn wil

ondergeschikt maakt aan Gods wil, wat er ook gebeurt

bij wel en wee.

Heer, als u wilt, zal iedereen zich schikken!

Heer, als u wilt, kunt u mij vreugde schenken!

Heer als u wilt, verdwijnt mijn pijn!

Heer, als u wilt, word ik gezond en rein!

Heer, als u wilt, verandert droefheid in vreugde!

Heer, als u wilt, kan ik grazen in doornen!

Heer, als u wilt, zal ik eens zalig zijn!

Heer, als u wilt, laat dit woord mij dan aanraken in het geloof

en laat het mijn ziel stillen!

Heer, als u wilt, dan sterf ik niet,

ook al verlaten lichaam en leven mij,

wanneer uw geest dit woord in mijn hart legt.

3

Met alles wat ik heb en ben

wil ik mij aan Jezus overgeven,

ook al kunnen mijn zwakke geest en verstand

de raadsbesluiten van de Hoogste niet begrijpen;

als hij mij maar altijd leidt

over wegen met doornen en rozen!

4

Geloof het nu maar!

Je Heiland zegt: Ik zal het doen!

Hij pleegt zijn genadige hand

bereidwillig uit te steken

als kruis en leed je verschrikken.

Hij kent je nood en verlost je van je kruis.

Hij versterkt wat zwak is

en voelt zich niet te goed

om genadig binnen te gaan onder

het nederige dak van de arme harten.

5

Mijn Jezus wil het doen,

hij wil je kruis verzachten.

Hoewel je hart veel verdriet kent,

zal het toch zacht en stil

in zijn armen rusten

als het wordt gegrepen door het geloof;

mijn Jezus zal het doen!

6

Wat mijn God wil (is elders al vertaald)

---------------------

BWV 91, Geloofd zijt gij, Jezus Christus

1

Geloofd zijt gij, Jezus Christus,

dat ge als mens zijt geboren

uit een maagd, dat is waar,

daarover verheugt zich de engelenschaar.

Kyrie eleis!

2

De glans van de hoogste heerlijkheid,

het evenbeeld van Gods wezen

heeft op een bepaalde tijd

een woonplaats gekozen.

Het enige kind van de eeuwige vader,

het eeuwige licht, geboren uit licht,

is nu in de kribbe te vinden.

O mensen, aanschouw toch

wat de kracht van de liefde hier heeft gedaan!

met ons arme vlees en bloed

(en was dat niet vervloekt, verdoemd, verloren?)

heeft het eeuwige goed zich gekleed,

zo wordt het tot zegen uitverkoren.

3

God, voor wie de kring van de aarde te klein is,

die wereld en hemel niet kunnen bevatten,

wil in de smalle kribbe zijn.

Als dit eeuwige licht voor ons verschijnt,

dan zal God ons, als kinderen van dat licht,

voortaan niet haten.

4

O christenheid, komaan, maak u gereed

om de schepper bij u te ontvangen.

De grote zoon van God

komt als een gast naar u toe.

Ach, laat uw hart raken door deze liefde;

hij komt naar u toe om u door dit tranendal heen

naar zijn troon te leiden.

5

De armoede die God op zich neemt

heeft voor ons een eeuwig heil bestemd,

de overvloed aan hemelschatten.

Zijn menselijk wezen maakt u gelijk

aan de heerlijkheid van de engelen

en voegt u toe aan het engelenkoor.

6

Dat heeft hij allemaal voor ons gedaan

om zijn grote liefde te tonen;

laten alle christenen zich daarover verheugen

en hem eeuwig danken.

Kyrie eleis!

--------------------------------------

BWV 104, Hoor ons, herder van Israël

1

Hoor ons, herder van Israël,

die Josef leidt als een kudde,

u, die troont op de Cherubs, verschijn.

2

De hoogste herder zorgt voor mij,

wat baten mij mijn zorgen?

Elke morgen vernieuwt zich immers

de goedheid van de herder.

Dus bedaar, mijn hart,

God is getrouw.

3

Als mijn herder zich te lang verbergt,

als de woestijn mij al te bang maakt,

haasten mijn zwakke schreden zich toch voort.

Mijn mond roept om u,

en u, mijn herder, bewerkt in mij

een gelovig Abba (vader) door uw woord.

4

Ja, dit woord is voedsel voor mijn ziel,

een verkwikking voor mijn hart,

de weide die ik mijn vreugde,

de voorsmaak van de hemel,

ja, mijn alles noem.

Ach, goede herder, verzamel toch

ons armen en verdoolden;

ach, laat de tocht nu snel afgelopen zijn

en breng ons in uw schaapskooi!

5

Gelukkige kudde, schapen van Jezus,

de wereld is voor jullie een hemelrijk.

Hier genieten jullie Jezus' goedheid al

en ook mogen jullie hopen op het loon voor het geloof

na een zachte doodsslaap.

6

De Heer is mijn trouwe herder,

aan wie ik mij geheel toevertrouw.

Hij leidt mij, zijn schaapje,

naar mooie groene grazige weiden,

naar fris water brengt hij mij,

om mijn ziel krachtig te laven

met het zalige genadewoord.

___________________________________________

BWV 133

1

Ik ben blij met u

en heet u welkom,

mijn dierbare kleine Jezus!

U hebt zich voorgenomen

mijn broertje te zijn.

Ach, wat een zoete klank!

Wat ziet hij er vriendelijk uit,

die grote zoon van God!

2

Wees welgemoed! Een heilig lichaam

neemt het onbegrijpelijke wezen van de Hoogste aan.

Ik heb God - wat een weldaad is mij bewezen! -

van aangezicht tot aangezicht gezien.

Ach, mijn ziel moet genezen.

3

Een Adam kan zich wel vol angst

voor Gods aangezicht

in het paradijs verstoppen.

De allerhoogste God

neemt zelf zijn intrek bij ons:

en daarom is mijn hart niet ontsteld;

het kent zijn ontfermende gemoed.

Vanuit een onmetelijke goedheid

wordt hij een klein kind

en dat heet mijn kleine Jezus.

4

Hoe liefelijk klinkt dit woord in onze oren:

mijn Jezus is geboren.

Hoe dringt dat ons hart binnen!

Degene die de naam van Jezus niet verstaat

en wiens hart onberoerd blijft,

die moet wel een harde rots zijn.

5

Komaan, mijn kalme hart piekert niet over

de angst en de pijn van de dood.

Als hij vanuit de hemel

naar de aarde wil afdalen,

dan zal hij ook denken

aan mij in mijn graf.

Wie zich werkelijk van Jezus bewust is,

die sterft niet als hij sterft

zodra hij Jezus noemt.

6

Komaan, ik wil mij

aan u, o Jezus, vasthouden,

ook al zou de wereld

in duizend stukken uiteenvallen.

O Jezus, voor u, alleen voor u,

uitsluitend voor u leef ik;

op u, uitsluitend op u,

mijn Jezus, slaap ik in.

BWV 111

1

Wat mijn God wil geschiede altijd,

zijn wil is de beste;

hij is bereid hen te helpen

die vast in hem geloven.

Hij helpt uit nood, de goede God

en kastijdt met mate:

wie op God vertrouwt, vast op hem bouwt

die zal hij niet verlaten.

2

Wees niet ontsteld, mijn hart,

God is je troost en je betrouwen

en het leven van je ziel.

Ja, zijn wijze raadsbesluiten

kunnen door de wereld en de macht van mensen

onmogelijk worden tegengewerkt.

3

O dwaas, die zich voor God verbergt

en net zoals Jonas toen

Gods aangezicht ontvlucht;

ook ons denken kent hij,

en de haren van ons hoofd

heeft hij geteld.

Welzalig hij die deze toevlucht kiest

in gelovig vertrouwen,

en die hoopvol en geduldig

het besluit en het woord van deze toevlucht in acht neemt.

4

Dus wandel ik met moedige schreden,

ook als God mij naar het graf leidt.

God heeft de dagen opgeschreven,

zo wordt, als zijn hand mij aanraakt,

de bitterheid van de dood verdreven.

5

Dus als de dood aan het eind

de geest met geweld uit zijn lichaam rukt,

neem die dan, God, in uw trouwe vaderhanden!

Als duivel, dood en zonde oorlog tegen mij voeren,

en mijn sterfkussen

een slagveld moet worden,

help dan dat in u mijn geloof overwint!

O zalig, gewenst einde!

6

Nog één ding wilt ik u vragen, Heer,

u zult het mij niet weigeren:

als de Boze mij in verzoeking brengt,

laat mij dan niet bezwijken.

Help, bestuur en weer af, ach God, mijn Heer,

tot eer van uw naam.

Wie daarom vraagt, aan hem wordt het gegeven;

daarop zeg ik verheugd: Amen.

------------------------------

BWV 144

1

Neem aan wat je toekomt en ga.

2

Mor niet,

beste christen,

als er iets gebeurt dat niet naar je zin is,

maar wees tevreden met dat

wat God je heeft toebedeeld,

hij weet wat nuttig voor je is.

3

Wat God doet dat is welgedaan,

zijn wil blijft rechtvaardig;

als hij mijn zaken regelt,

zal ik mij naar hem voegen.

Hij is mijn God,

die mij in de nood

weet te bewaren:

daarom laat ik hem maar besturen.

4

Waar de tevredenheid regeert

en overal aan de macht is,

daar is de mens blij

met wat God beschikt.

Maar waar ontevredenheid het vonnis velt,

daar ontstaan verdriet en ergernis,

het hart wil niet tevreden zijn,

en men bedenkt niet:

wat God doet dat is welgedaan.

5

Tevredenheid

is een schat in dit leven,

die vreugde kan geven

in de grootste droefheid;

want in alles kan men vrede hebben

met Gods beschikking.

Tevredenheid. [ik weet niet of dit goed is, zo los erachteraan, maar in de voorafgaande regels kan ik het niet plaatsen]

6

Wat mijn God wil geschiede altijd,

zijn wil is de beste;

hij is bereid hen te helpen

die vast in hem geloven.

Hij helpt uit nood, de goede God

en kastijdt met mate:

wie op God vertrouwt, vast op hem bouwt

die zal hij niet verlaten.

-------------------------------

BWV 70 (en 70a)

1

Waak! Bid! Bid! Waak!

Wees bereid

altijd

totdat de Heer der heerlijkheid

een eind aan deze wereld maakt.

2 [niet in 70a]

Schrik, verstokte zondaars!

Er breekt een dag aan

waarvoor niemand zich in veiligheid kan brengen;

die dag haast zich met jou naar het strenge gericht,

o zondig geslacht,

naar het eeuwige harteleed.

Maar voor jullie, uitverkoren kinderen van God,

is die dag een begin van ware vreugde.

De Heiland haalt jullie,

wanneer verder alles valt en breekt,

naar zijn verhoogde aangezicht;

verlies de moed dus niet!

3 [2 in 70a]

Wanneer komt de dag waarop wij wegtrekken

uit het Egypte van deze wereld?

Ach, laat ons snel uit Sodom wegvluchten

voordat het vuur ons overvalt!

Zielen, word wakker uit je veilige gevoel,

en wees ervan overtuigd dat het vijf voor twaalf is!

4 [niet in 70a]

Ondanks ons hemelse verlangen

houdt ons lichaam onze geest gevangen;

de wereld spant met haar listen

netten en strikken voor de vromen.

De geest is wel gewillig

maar het vlees is zwak;

dit perst een ellendig Ach! uit ons tevoorschijn.

5 [3 in 70a]

Laat de tongen van de spotters maar honen,

het zal en moet toch gebeuren

dat wij Jezus zullen zien

op de wolken, in den hoge.

Al vergaan wereld en hemel,

het woord van Christus staat vast.

6 [niet in 70a]

Maar terwijl dat volk zich misdraagt

denkt God aan zijn knechten,

zodat die booswichten

hun verder geen kwaad doen;

hij bewaart hen in zijn hand

en brengt hen in een hemels paradijs.

7 [niet in 70a]

Verheug je, mijn ziel

en vergeet alle nood en ellende,

want Christus, je Heer,

roept je weg uit dit jammerdal!

Zijn vreugde en heerlijkheid

zul je eeuwig aanschouwen,

je zult met de engelen juichen

en eeuwig triomferen.

8 [4 in 70a]

Hef je hoofd op

en wees getroost, o vromen,

zodat je ziel opbloeit!

Jullie zullen opleven in het paradijs

om eeuwig God te dienen.

9 [niet in 70a]

Ach, zal die grote dag -

de ondergang van de wereld

het geschal van de bazuinen,

de ongehoorde laatste klap,

de woorden die de rechter uitspreekt,

de open poort van de hellemuil -

in mijn hart

niet heel veel twijfel,

angst en schrik wekken

omdat ik een kind van de zonden ben?

Maar nee, voor mijn ziel

gaat een schijnsel van vreugde op,

een licht van troost.

De Heiland kan zijn hart niet verborgen houden

dat breekt van ontferming,

zijn genadige arm verlaat mij niet.

Welaan, dan beëindig ik

met vreugde mijn levensloop.

10 [5 in 70a]

Zalige dag van verkwikking,

breng mij naar uw vertrekken!

Schal maar, knal maar, laatste klap,

val maar in puin, wereld en hemel!

Jezus leidt mij naar de stilte,

naar het oord van overvloedige vreugde.

11 [6 in 70a]

Niet naar wereld en niet naar hemel

verlangt en smacht mijn ziel,

ik wil alleen Jezus en zijn licht,

Jezus, die mij met God heeft verzoend,

die mij bevrijdt van het oordeel,

mijn Jezus verlaat ik niet.

BWV 150, Naar u Heer, verlang ik

2

Naar u Heer, verlang ik.

Mijn God, ik hoop op u.

Laat mij niet te gronde gaan,

zodat mijn vijanden

zich niet over mij verheugen.

3

Toch ben en blijf ik opgewekt,

hoewel hier momenteel

kruis, storm en andere beproevingen razen,

dood, hel en wat er verder maar komt.

Al slaat het ongeluk uw trouwe knecht,

recht is en blijft eeuwig recht.

4

Leid mij in uw waarheid

en onderwijs mij;

want u bent de God die mij helpt,

dagelijks verlang ik naar u.

5

Ceders hebben dikwijls

veel last van de winden,

maar ze vallen nooit om.

Richt uw raad en daad op God,

let niet op dat wat er gebulderd wordt,

want zijn woord leert iets heel anders.

6

Mijn ogen zijn voortdurend op de Heer gericht;

want hij zal mijn voeten

uit het net bevrijden.

7

God beëindigt toch mijn dagen van leed

zodat er vreugde komt;

christenen die voortgaan over doornige paden

[ontvangen] hemelse kracht en zegen.

Als God mijn trouwe bescherming blijft,

dan schenk ik geen aandacht aan de weerstand van mensen,

Christus, die ons terzijde staat,

helpt mij dagelijks om zegevierend te strijden.

BWV 21, Mijn hart was vol droefheid

2

Mijn hart was vol droefheid; maar uw vertroostingen verkwikken mijn ziel.

3

Zuchten, tranen, zorgen, nood,

angstig hopen, vrees en dood,

knagen aan mijn benauwde hart,

ik voel ellende en pijn.

4

Waarom hebt u zich, mijn God,

in mijn nood,

in mijn angst en vrees

toch geheel van mij afgewend?

Ach, kent u uw kind niet?

Ach, hoort u niet het geklaag

van hen die trouw met u

verbonden en verwant zijn?

U was mijn vreugde,

en nu bent u wreed voor mij geworden.

Ik zoek u overal,

ik roep en schreeuw om u,

maar mijn ach en wee

schijnen niet tot u door te dringen.

5

Beken vol zoute tranen,

wateren blijven maar ruisen.

Storm en golven verwonden mij

en deze zee vol droefenis

zal mijn geest en leven verzwakken,

mast en anker breken bijna,

hier zak ik weg in de bodem,

daar kijk ik in de muil van de hel.

6

''Waarom ben je bedroefd, mijn ziel,

en ben je zo onrustig in mij?

Hoop op God;

want ik zal hem nog danken

dat hij de hulp van mijn aangezicht

en mijn God is.''

7

S: Ach Jezus, mijn rust,

mijn licht, waar blijft u?

B: O ziel, kijk, ik ben bij je.

S: Bij mij? Hier heerst alleen maar nacht.

B: Ik ben je trouwe vriend,

die ook in de duisternis waakt,

daar waar alleen maar boosdoeners zijn.

S: Kom toch bij mij met uw glans en met het licht van uw troost.

B: Het uur is al in aantocht

waarop de kroon van je strijd

een zoete verkwikking voor je zal zijn.

8

S:

Kom, mijn Jezus en verkwik

en verheug met uw blik

deze ziel,

die moet sterven

en niet mag leven

en die in haar tranendal

geheel te gronde moet gaan.

Ik moet voortdurend in verdriet zweven,

ja, ach ja, ik ben verloren!

Nee, ach nee, u haat mij!

Ach Jezus, maak mijn ziel en mijn hart zoet!

Kom, mijn Jezus en verkwik mij

met de blik van uw genade.

B:

Ja, ik kom en verkwik je

met de blik van mijn genade.

Je ziel moet leven

en niet sterven,

hier vanuit dit wondendal

zul je heil ontvangen

door middel van dit sap van de wijnrank.

Nee, ach nee, je bent uitverkoren!

Ja, ach ja, ik heb je lief!

Wijk, o zorgen, verdwijn, o pijn!

Ja, ik kom en verkwik je

met de blik van mijn genade.

9

''Wees nu weer tevreden,

mijn ziel, want de Heer

is goed voor je.

Wat helpen ons de zware zorgen,

wat helpt ons ach en wee?

Wat helpt het dat wij elke morgen

zuchten om onze tegenspoed?

We maken ons kruis en ons leed

alleen maar groter door bedroefd te zijn.

Denk in de hitte van je ellende niet

dat God je heeft verlaten

en dat diegene in Gods schoot zit

die zich voortdurend met geluk voedt.

De komende tijd zal veel verandering teweeg brengen

en zal alles zijn doel geven.

10

Verheug je, ziel, verheug je, hart,

wijk nu, verdriet,

verdwijn, smart,

tranen, verander in klare wijn,

nu zal mijn gekerm

gejuich voor me zijn!

De zuiverste kaars van liefde en troost

brandt en vlamt in mijn ziel en mijn borst,

omdat Jezus mijn troost

met hemels genot.

11

Het lam dat gewurgd is

is het waard om te ontvangen kracht en rijkdom

en wijsheid en sterkte

en eer en prijs en lof.

Lof en eer en prijs en macht

zij onze God

van eeuwigheid tot eeuwigheid.

Amen. Halleluja!

J.S. Bach, Seid stille, plaudert nicht, BWV 211 (''Koffiecantate'')

1. Recitatief

T: Zwijg nu, klets niet meer

En luister wat er nou gebeurt:

Daar komt meneer Treuzel aan

Met zijn dochter Liesje,

Hij bromt als een honingbeer;

Luister zelf naar wat ze hem heeft aangedaan!

2. Aria

B: Heb je met je kinderen

Niet honderdduizend problemen!

Wat ik ook dagelijks zeg

Tegen mijn dochter Liesje,

Het glijdt van haar af.

3. Recitatief

B: Ondeugend kind, ongehoorzaam meisje,

Ach, wanneer zal ik mijn doel bereiken:

Weg met die koffie!

S:Vader, doe toch niet zo streng!

Als ik niet driemaal daags

Mijn kopje koffie mag drinken,

Dan verander ik tot mijn verdriet

In een verdord stukje geitenvlees.

4. Aria

S: O, wat smaakt die koffie heerlijk,

Lekkerder dan duizend kussen,

Zachter dan muskaatwijn.

Koffie, koffie moet ik hebben,

En als iemand mij wil verkwikken,

Schenk mij dan koffie in!

5. Recitatief

B; Als je de koffie niet laat staan,

Laat ik je nooit meer

Naar een bruiloftsfeest gaan.

S: Nou ja!

Als ik maar koffie krijg!

B: Wat ben je toch een deugniet!

Ik koop geen wijde baleinen rok voor je

Naar de laatste mode.

S: Daar zit ik niet mee.

B: Je blijft van het raam weg,

Zodat je niemand langs ziet komen!

S: Ook daar zit ik niet mee. Ik heb maar één vraag:

Laat mij mijn koffie houden!

B: Ook krijg je van mij geen

Zilveren of gouden lint

Om je kapje!

S: Mij best, als ik mijn pleziertje maar houd!

B: Ongehoorzame Liesje,

Het maakt je allemaal niets uit?

6. Aria

B: Meisjes die koppig zijn

Kun je niet gemakkelijk overtuigen.

Maar als je hen op de juiste plaats treft,

Dan kom je wel waar je wezen wilt.

7. Recitatief

B: Doe nu wat je vader zegt!

S: Dat wil ik in alles doen, maar niet wat de koffie betreft.

B: Goed dan, maar dan moet je je er nu ook bij neerleggen

Dat je nooit een man zult krijgen.

S: O vader, ik wil wel een man hoor!

B: Ik verzeker je dat dat niet gaat gebeuren.

S: Tenzij ik de koffie kan laten staan?

Nou, koffie, blijf dan maar liggen!

Luister, vader, ik drink geen koffie meer.

B: Dan krijg je eindelijk een man!

8. Aria

S: Vandaag nog,

Lieve vader, doe het toch!

Ach, een man!

Werkelijk, die past mij!

Als het toch eens snel zou gebeuren

Dat ik eindelijk in ruil voor koffie

Nog voordat ik naar bed ga,

Een flinke geliefde kreeg!

9. Recitatief

T: Nu gaat de oude Treuzel op zoek:

Hij wil zijn dochter Liesje

Zo snel mogelijk aan een man helpen.

Maar Liesje vertelt stiekem rond:

Er komt geen vrijer mijn huis in

Die mij niet persoonlijk heeft beloofd

En het in de huwelijksacte opneemt

Dat het mij is toegestaan

Koffie te zetten wanneer ik maar wil.

10. Koor (terzetto)

Een kat wil nu eenmaal blijven muizen,

Vrouwen zullen altijd koffiezusters zijn.

De moeder houdt van koffie,

De grootmoeder dronk het al,

Wie zou het nu de dochters kwalijk kunnen nemen!

BWV 69

1.

''Loof de Heer, mijn ziel, en vergeet niet wat hij u heeft wél gedaan.''

2.

Wat is Gods goedheid toch groot!

Hij heeft ons aan het licht gebracht

en bewaart ons nog steeds!

Is er ergens een schepsel te vinden

dat het aan levensonderhoud ontbreekt?

Aanschouw toch, mijn geest,

het onverborgen spoor van zijn almacht,

die zich ook in het kleine heel groot toont.

Ach, mocht het mij, o Hoogste, toch lukken

u een waardig danklied te brengen!

Maar als mijn krachten daarvoor niet toereikend zijn,

dan wil ik, Heer, toch van uw roem vertellen.

3.

Mijn ziel,

komaan, vertel

wat God u heeft bewezen.

Roem zijn wonderdaden,

laat een vrolijk danklied weerklinken

waarin de Hoogste behagen kan scheppen.

4.

De Heer heeft grote dingen aan ons gedaan;

want hij verzorgt en bewaart,

beschermt en regeert de wereld;

hij doet meer dan gezegd kan worden.

Maar één ding moeten wij bedenken:

wat zou God ons kunnen schenken dat beter is

dan dat hij onze overheid

de geest van de wijsheid schenkt

zodat ze altijd

het kwade bestraft, het goede liefheeft,

ja, dag en nacht

over ons welzijn waakt.*

Laten wij de Hoogste daarvoor prijzen;

komaan, vraag hem

ook in de toekomst

genadig te willen zijn.

Wat ons land kan schaden,

zult u, Hoogste, van ons afwenden

en u zult ons de gewenste hulp sturen.

Ja, ja, u zult ons in leed en nood

tuchtigen, maar niet doden.

5.

Mijn verlosser en bewaarder,

neem mij steeds in uw hoede en bewaar mij!

Sta mij bij in beproeving en lijden,

dan zingt mijn mond met vreugde,

God heeft alles wél gedaan.

6.

Laat het volk u danken en prijzen,

o God, om uw weldaden.

Het land brengt vrucht voort en verbetert zich,

u woord is geslaagd.

Mogen de Vader en de Zoon

en God de Heilige Geest ons zegenen;

iedereen eert hem

en die iedereen vreest hem

en zegt van harte Amen!

*hier is in het Duits nogal onzorgvuldig met de voornaamwoorden gewerkt: strikt genomen slaat ''Der'' van r. 11 op de daarboven genoemde ''der Geist'', maar duidelijk is hier nog steeds ''die Obrigkeit'' bedoeld, zoals in het voorafgaande.

----------------------------------------------

BWV 80a, 8, koraal

Onze macht stelt niets voor,

met ons is het weldra afgelopen;

moge de juiste man voor ons vechten,

die door God zelf is uitverkoren.

Vraagt u wie dat is?

Hij heet Jezus Christus,

de Heer Zebaoth;

er is geen andere God, (eig."en is geen andere God'', misschien toch beter?)

hij moet de baas blijven.

BWV 1

1

Hoe prachtig straalt de morgenster,

vol van de genade en de waarheid van de Heer,

de zoete wortel van Isaï!

O zoon van David uit de stam van Jacob,

mijn koning en mijn bruidegom,

u bezit mijn hart,

liefelijk,

vriendelijk,

schoon en heerlijk, groot en eerlijk, rijk aan gaven,

hoog en schitterend verheven.

2

O ware zoon van God en Maria,

o koning van de uitverkorenen,

hoe zoet is voor ons dat levenswoord

waarop reeds de eerste vaderen

de telling van hun jaren en dagen baseerden,

het woord dat Gabriël vol vreugde

daarginds in Bethlehem heeft beloofd!

O zoetheid, o hemelbrood,

dat noch graf, noch gevaar, noch dood

uit ons hart kan rukken.

3

Vervul, o hemelse goddelijke vlammen,

de gelovige borst die naar jullie verlangt!

De zielen ervaren een sterke drang

tot vurige liefde

en smaken op aarde het hemelse genot.

4

Een aardse glans, een stoffelijk licht

kan mijn ziel niet raken;

God heeft mij een vreugdelicht geschonken,

want een volmaakt goed,

lichaam en bloed van de Heiland,

is hier om mij te verkwikken.

Daarom moet

de schatrijke zegen

die altijd voor ons bestemd is geweest

en die door ons geloof wordt aanvaard,

ons tot dank en lof bewegen.

5

Onze mond en de klank van de snaren

moeten u

voortdurend

dank zeggen en offers brengen.

hart en geest zijn verheven

om u levenslang

met gezang,

o grote koning, te prijzen.

6

Wat ben ik toch zielsgelukkig

dat mijn schat de alfa en de omega is,

het begin en het einde;

hij zal mij tot zijn eer

opnemen in het paradijs,

daarom klap ik in mijn handen.

Amen! Amen!

Kom o schone vreugdekroon,

blijf niet lang weg,

op u wacht ik met verlangen.

BWV 3

1

Ach God, hoeveel harteleed

overkomt mij in deze tijd!

De smalle weg die ik moet afleggen naar de hemel

is vol met beproevingen.

2

Wat is het moeilijk om vlees en bloed

die slechts naar het aardse en het ijdele streven

en noch aan God noch aan de hemel denken,

op het eeuwige goed te richten.

U, Jezus, bent mijn alles

en toch is mijn vlees zo weerspannig,

dus waarheen moet ik me dan wenden?

Het vlees is zwak, maar de geest is gewillig;

dus help mij, want u kent mijn hart.

Naar u, o Jezus, gaat mijn geest uit.

Wie op uw raad en op uw hulp vertrouwt,

bouwt niet op valse grond.

U bent gekomen om de hele wereld te troosten

en hebt ons vlees aangenomen,

daarom redt uw sterven ons

van de ondergang aan het eind.

Moge daarom een gelovig hart

de vriendelijkheid en de goedheid van de Heiland smaken.

3

Al ervaar ik helse angsten en pijn,

in mijn hart moet het voortdurend

een ware vreugdehemel zijn.

Ik hoef alleen maar de naam van Jezus te noemen,

hij kan ook onmetelijke pijn

als een lichte nevel wegnemen.

4

Al versmachten mijn lichaam en mijn geest,

als u, o Jezus, de mijne bent

en ik ben de uwe,

dan sla ik daar geen acht op.

Uw trouwe mond

en uw eindeloze liefde

die altijd onveranderd is gebleven,

houdt uw eerste verbond voor mij in stand,

het verbond dat mijn hart met vreugde vervult

en ook de angst voor de dood, de verschrikking van het graf stilt.

Al treffen mij enz.

Al treffen mij van alle kanten nood en gebrek,

mijn Jezus zal mijn schat en mijn rijkdom zijn.

5

Als zorgen mij benauwen

zal ik vol vreugde

tot mijn Jezus zingen.

Jezus helpt mij mijn kruis dragen,

daarom wil ik gelovig zeggen:

Het is altijd voor mijn bestwil.

6

Houd mijn hart zuiver in het geloof,

dan leef en sterf ik voor u alleen.

Jezus, mijn troost, luister naar mijn verlangen,

o, mijn Heiland, was ik maar bij u.

BWV 4 Christus lag gevangen in de dood

2

Christus lag gevangen in de dood,

overgeleverd voor onze zonden.

Hij is weer opgestaan

en heeft ons het leven gebracht.

Daarom moeten wij vrolijk zijn,

God prijzen en hem dankbaar zijn

en zingen Halleluja!

Halleluja!

3

Niemand kon de dood bedwingen,

bij geen enkel mensenkind.

Dat is allemaal de schuld van onze zonden,

geen onschuld was er te vinden.

Daardoor kwam de dood zo snel

en legde hij ons zijn heerschappij op,

hield ons in zijn rijk gevangen.

Halleluja!

4

Jezus Christus, zoon van God,

is naar ons toe gekomen

en heeft de zonde weggedaan

en daarmee de dood beroofd

van al zijn rechten en al zijn macht.

Alleen zijn gedaante blijft over,

zijn angel is hij kwijt.

Halleluja!

5

Het was een wonderlijke strijd

die dood en leven met elkaar voerden.

Het leven overwon,

het verslond de dood.

De Schrift heeft verkondigd

hoe de ene dood de andere opvrat,

de dood is een voorwerp van spot geworden.

6

Hier is het ware paaslam,

[dat door God gezonden is], (NB: vrije vertaling, ik begrijp de tekst hier niet!)

dat lam is hoog aan de stam van het kruis

in vurige liefde gebraden.

Het bloed markeert onze deur,

het geloof wijst de dood daarop,

Magere Hein kan ons geen kwaad meer doen.

Halleluja!

7

Zo vieren wij het grote feest

met vreugde in ons hart en met grote blijdschap,

het feest dat de Heer voor ons aanricht.

Hij is zelf de zon

die door de glans van zijn genade

onze harten volkomen verlicht,

de zondennacht is verdwenen.

Halleluja!

8

Wij eten en doen ons tegoed

aan echte paasbroden,

de oude zuurdesem hoort niet

bij het genadewoord,

Christus wil het voedsel zijn

en als enige de ziel voeden,

het geloof wil van niets anders leven.

Halleluja!

BWV 5, Waarheen moet ik vluchten

1

Waarheen moet ik vluchten

nu er zoveel grote zonden

op mij drukken?

Waar moet ik redding vinden?

Al zou iedereen mij te hulp komen,

ze zouden mijn angst niet kunnen wegnemen.

2

Al die zonden hebben mij niet alleen bezoedeld,

maar ze hebben mijn hele geest bedekt,

God zou mij als een onreine moeten wegjagen.

Maar omdat een druppel heilig bloed

zulke grote wonderen doet

kan ik nog onverstoten blijven.

De wonden zijn een open zee

waarin ik mijn zonden laat zinken,

en als ik me naar die stroom begeef,

wast hij mijn vlekken weg.

3

Stroom rijkelijk, o goddelijke bron,

ach, golf met bloedige stromen over mij heen!

Mijn hart voelt het troostrijke uur,

nu zakken de drukkende lasten naar de bodem,

mijn hart wast de zondige vlekken van zich af.

4

Mijn trouwe Heiland troost mij,

hij zegt dat al mijn zonden

begraven zijn in zijn graf;

hoe groot mijn misdaad ook is,

hij maakt mij vrij en verlost mij.

Als gelovigen hun toevlucht bij hem vinden,

hoeven angst en pijn

niet meer gevaarlijk te zijn

en zullen ze weldra verdwijnen.

De schat van hun ziel, hun hoogste goed

is het onschatbare bloed van Jezus;

dat is hun bescherming tegen duivel, dood en zonden,

en dat schenkt hun de overwinning.

5

Zwijg, helleleger,

je jaagt mij geen angst aan!

Ik mag jou dit bloed laten zien,

dan moet je onmiddellijk zwijgen,

God geeft mij moed.

6

Ik ben immers slechts het kleinste deeltje van de wereld,

en omdat het edele bloed

een beproefde, oneindig grote

kracht behoudt,

zodat elke druppel, hoe klein ook

de hele wereld schoon kan wassen

van zonden,

laat uw bloed dan ook aan mij

niet verspild zijn

maar laat het mij ten goede komen

zodat ik de hemel kan beÀ- Àrven.

7

Leid ook mijn hart en mijn gedachten

door uw geest zo

dat ik alles mijd

wat mij van u kan scheiden,

en dat ik voor eeuwig een lidmaat

van uw lichaam mag blijven.

BWV 9, Het heil is naar ons toe gekomen

1

ÃHet heil is naar ons toe gekomen,

het heil van genade en louter goedheid.

Goede werken helpen nooit,

die kunnen ons niet beschermen.

Het geloof kijkt naar Jezus Christus,

die heeft ons allen genoeggedaan,

hij is de middelaar geworden.

2

God heeft ons een wet gegeven,

maar wij waren te zwak

om ons eraan te kunnen houden.

Wij joegen slechts de zonden na,

geen mens kon vroom worden genoemd;

de geest bleef aan het vlees kleven

en durfde zich niet te verzetten.

Wij moesten volgens wetten leven

en daar als in een een spiegel zien

hoe verdorven onze aard was,

en toch volhardden wij erin.

Uit eigen kracht was niemand in staat

de ondeugd van de zonden te verlaten,

hoezeer hij zich ook inspande.

3

Wij waren al te diep gezonken,

de afgrond slokte ons volkomen op,

de diepte dreigde al met de dood,

en toch kon in die nood

geen hand ons helpen.

4

Toch moest de wet worden vervuld,

daarom kwam het heil der aarde,

de zoon van de Allerhoogste; hij vervulde zelf de wet

en stilde de toorn van zijn vader.

Door zijn onschuldig sterven

maakte hij dat wij hulp kregen.

Wie nu op hem vertrouwt,

wie bouwt op zijn lijden,

die gaat niet verloren.

De hemel wacht hem

die een waar geloof meebrengt

en zich stevig door Jezus laat omhelzen.

5

Heer, u kijkt niet naar goede werken,

maar naar de geloofskracht van het hart,

u neemt alleen het geloof aan.

Alleen het geloof rechtvaardigt,

al het andere schijnt te minderwaardig

om ons te kunnen helpen.

6

Als de wet ons doet zien dat wij zondig zijn,

dan wordt ons geweten bedroefd.

Maar onze troost is

dat wij in het evangelie

meteen weer blij

en verheugd worden:

dat sterkt ons geloof weer.

Wij hopen op de tijd

die Gods goedheid

ons heeft beloofd,

maar waarvan hij ons in zijn wijsheid

het precieze uur heeft verzwegen.

Maar dat aanvaarden wij,

want hij weet wanneer het nodig is,

en hij hoeft ons niet te bedriegen;

wij mogen op hem bouwen

en alleen op hem vertrouwen.

7

Al lijkt het misschien dat hij het niet wil,

schrik er niet van;

want juist als hij het beste met ons voor heeft,

wil hij dat niet openbaren.

Vertrouw maar meer op zijn woord,

en ook als je hart alleen maar Nee zegt,

vrees dan toch niet.

BWV 10, Mijn ziel verheft de Heer

1

Mijn ziel verheft de Heer

en mijn geest verheugt zich in God, mijn redder;

want hij heeft omgekeken naar zijn geringe dienares.

Zie, van nu af zullen alle geslachten mij gelukkig prijzen.

2

Heer, die sterk en machtig bent,

God, wiens naam heilig is,

hoe wonderbaarlijk zijn uw werken!

U kijkt om naar mij, geringe,

u hebt mij zoveel geschonken

dat ik alles niet kan tellen en opmerken.

3

De goedheid en de trouw van de Hoogste

wordt elke morgen vernieuwd

en zal eeuwig duren

bij hen die hier

naar zijn hulp uitzien

en hem in ware godvrezendheid vertrouwen.

Maar hij treedt ook krachtig op

met zijn arm

tegen hen die noch koud

noch warm zijn

in geloof en in liefde.

Hen die naakt, kaal en blind,

vol trots en hoogmoed zijn,

zal zijn hand als kaf verstrooien.

4

Machtigen stoot God van hun zetel

in de zwavelpoel;

God pleegt nederigen te verhogen,

zodat zij als sterren aan de hemel staan.

Rijken stuurt God met lege handen weg,

hongerigen overlaadt hij met gaven

zodat zij op zijn genadezee

altijd rijkdom en overvloed hebben.

5

Hij houdt zich aan zijn barmhartigheid

en helpt zijn dienaar IsraÀ- Àl opstaan.

6

Wat God de vaderen uit oude tijden

heeft gezegd en beloofd

komt hij ook na in zijn werken en daden.

Wat God aan Abraham

heeft beloofd en gezworen

toen hij bij hem kwam in zijn tenten,

is geschied toen de tijd vervuld was:

Abrahams zaad zou zich uitstrekken

als zand aan de zee

en als sterren aan het firmament;

de Heiland werd geboren,

het eeuwige woord liet zich zien in het vlees

om het menselijk geslacht te verlossen

van dood en alle kwaad

en van de slavernij onder de Satan.

Daarom blijft het vaststaan

dat Gods woord vol van genade en waarheid is.

7

Lof en prijs zij God

de Vader en de Zoon

en de Heilige Geest,

zoals het was in het begin, nu en altijd

en van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

BWV 11 Loof God in zijn rijk

1

Loof God in zijn rijk

prijs hem in zijn eer,

roem hem in zijn pracht!

Probeer zijn lof recht te doen

als u met alle koren

een lied zingt tot zijn eer!

2

'Jezus hief zijn handen op en zegende zijn discipelen.

En terwijl hij hen zegende, ging hij van hen heen.'

3

Ach Jezus, is uw afscheid al zo dichtbij?

Ach, is het uur al aangebroken

dat wij u moeten laten gaan?

Ach, zie hoe de hete tranen

van onze bleke wangen rollen,

hoe wij naar u verlangen,

hoe ons bijna alle troost ontbreekt,

ach, verlaat ons toch nog niet!

4

Ach, blijf toch, mijn liefste leven,

ach, vlucht niet zo snel van mijn weg!

Uw afscheid en uw vroege vertrek

brengt mij groot verdriet.

Ach ja, blijft toch nog hier,

anders word ik geheel door pijn omsloten.

5

'En hij werd voor hun ogen opgeheven en voer ten hemel, een wolk nam hem weg

zodat ze hem niet meer zagen, en hij zit aan de rechterhand van God.'

6

Nu ligt alles onder u,

uitgezonderd uzelf;

de engelen moeten voor eeuwig

u komen bedienen;

ook de vorsten staan in hun baan

en zijn bereid zich aan u te onderwerpen;

lucht, water, vuur en aarde

moeten u dienen.

7a

'En terwijl zij hem nakeken terwijl hij ten hemel voer, zie, daar stonden

twee mannen bij hen in witte gewaden, die zeiden:

O mannen van Galilea, wat staan jullie naar de hemel te kijken? Deze Jezus,

die uit jullie midden in de hemel is opgenomen, zal op dezelfde wijze

terugkomen als jullie hem naar de hemel hebben zien gaan.'

7b

Ach ja, kom snel terug:

Maak een einde aan mijn droevige gedrag,

anders haat ik elk ogenblik

en lijkt het wel jaren.

7c

'Maar zij aanbaden hem, draaiden zich om naar Jeruzalem vanaf de Olijfberg,

die dichtbij Jeruzalem ligt, op een sabbatsreis afstand; en ze keerden terug

naar Jeruzalem met grote vreugde.'

8

Jezus, ik kan uw genadige blikken

immers voortdurend zien.

Uw liefde blijft hier achter,

zodat ik hier bij voorbaat

in de geest geniet

van de toekomstige heerlijkheid

wanneer wij eens daar voor u zullen staan.

9

Wanneer zal het toch gebeuren,

wanneer komt die dierbare tijd

dat ik hem zal zien

in zijn heerlijkheid?

O dag, wanneer zul je komen,

waarop wij de Heiland begroeten,

waarop wij de Heiland kussen?

Kom, verschijn toch!

BWV 12, Wenen, klagen, bezorgd zijn, vrezen

2

Wenen, klagen,

bezorgd zijn, vrezen,

angst en nood

zijn het tranenbrood van de christenen

die het teken van Jezus dragen.

3

'Wij moeten door veel beproevingen

het koninkrijk van God binnengaan.'

4

Kruis en kroon zijn verbonden,

strijd en kleinood zijn verenigd.

Christenen hebben ieder uur

hun pijn en hun vijand,

maar de wonden van Christus zijn hun troost.

5

Ik volg Christus na,

ik wil hem niet loslaten

in voor© en tegenspoed,

in leven en in sterven.

Ik kus de smaad van Christus,

ik wil zijn kruis omarmen.

Ik volg Chrisuts na,

ik wil hem niet loslaten.

6

Wees getrouw, alle pijn

zal toch slechts gering zijn.

Na de regen

bloeit de zegen,

elk onweer gaat voorbij,

wees getrouw, wees getrouw.

Wat God doet, dat is welgedaan,

daar wil ik mij aan houden,

al word ik op het ruwe pad

opgejaagd door nood, dood en ellende,

GOd zal mij

heel vaderlijk

in zijn armen houden:

Daarom laat ik hem maar heersen.

BWV 13, Mijn zuchten, mijn tranen

1

Mijn zuchten, mijn tranen

zijn niet te tellen.

Als er dagelijks droefenis is

en de ellende niet verdwijnt,

ach, dan moet die pijn wel

de weg naar de dood voor ons banen.

2

Mijn liefste God laat mij

tot nu toe tevergeefs roepen

en stuurt mij nog geen troost

in mijn geween.

Het uur is weliswaar

in de verte te zien,

maar toch moet ik nog tevergeefs smeken.

3

De God die mij altijd

zijn bijstand heeft beloofd,

die laat zich nu tevergeefs zoeken

in mijn verdriet.

Ach, zal hij dan eeuwig

wreed toornig op mij blijven,

kan en wil hij zich nu niet zoals vroeger

over de stakkers ontfermen?Ä

Ä

4

Mijn verdriet neemt toe

en berooft mij van alle rust.

Mijn smartenkruik is geheel

gevuld met tranen,

en die nood, die mij volkomen gevoelloos maakt,

wordt niet gestild.

De kommernacht van de zorgen

drukt mijn benauwde hart terneer,

daarom zing ik alleen maar klaagliederen.

Maar nee, ziel,

wees getroost in je pijn:

God kan de bittere drank

gemakkelijk in vreugdewijn veranderen

en je dan ontelbaar veel genoegens schenken.

5

Kermen en erbarmelijk huilen

helpt niet bij de ziekte van de zorgen.

Maar wie naar de hemel kijkt

en daar troost zoekt,

die kan gemakkelijk een vreugdelicht

in zijn bedroefde hart zien opgaan.

6

Ã

ÃDus wees gerust, ziel,

en vertrouw alleen op hem

die je heeft geschapen.

Het moge gaan zoals het gaan zal,

je vader daarboven

weet bij alles raad.

BWV 14, Als God niet met ons was in deze tijd

1

Als God niet met ons was in deze tijd

zo spreekt IsraÀ-

als God niet met ons was in deze tijd,

dan zouden wij de moed verliezen,

wij die zo'n armzalig troepje zijn,

veracht door zoveel mensen

die ons allemaal bedreigen.

2

Onze kracht is te zwak

om onze vijand te weerstaan.

Als de Hoogste ons niet bijstond,

zou hun tirannie

ons weldra het leven kosten.

3

Ja, als God het had toegelaten,

dan waren wij allang niet meer in leven.

Ze hebben ons uit wraak weggesleurd,

zo kwaad zijn ze op ons.

Hun woede zou ons

als een wilde stroom

en als schuimend water

hebben verzwolgen

en niemand had het geweld een halt toe geroepen.

4

God, onder uw sterke bescherming

zijn wij vrij van onze vijanden.

Wanneer zij ons uit woede

als wilde golven aanvallen,

dan staan uw handen ons bij.

5

God zij lof en dank dat hij niet toeliet

dat hun muil ons zou vangen.

Zoals een vogel aan de strik ontsnapt,

zo is onze ziel ontkomen:

de strik is gescheurd, en wij zijn vrij,

onze hulp is in de naam des Heren,

die hemel en aarde gemaakt heeft.

BWV 52

2.

Valse wereld, ik vertrouw je niet!

Hier moet ik tussen schorpioenen

en tussen valse slangen wonen.

Jouw gezicht,

hoe vriendelijk het ook is,

zint op heimelijk te gronde richten:

als Joab kust,

moet een vrome Abner sterven.

De eerlijkheid is uit de wereld verbannen,

de valsheid heeft haar weggejaagd,

in haar plaats is

de huichelarij gekomen.

De beste vriend is ontrouw,

o, jammerlijke situatie!

3.

Toe maar, toe maar,

al ben ik verstoten!

Als de valse wereld mijn vijand is,

blijft God toch mijn vriend,

die het goed met mij voorheeft.

4.

God is getrouw!

Hij zal, hij kan je niet verlaten;

als de wereld en haar geraas

mij in hun strikken willen vangen,

dat komt hij mij te hulp.

Op zijn vriendschap wil ik bouwen

en mijn ziel, geest en zin

en alles wat ik ben

wil ik aan hem toevertrouwen.

5.

Ik kies voor de lieve God,

laat de wereld maar alleen blijven.

God met mij en ik met God,

dan kan ik zelf spotten

met de valse tongen.

6.

Op u heb ik gehoopt, Heer,

help dat ik niet te gronde ga,

en niet voor altijd een voorwerp van spot word!

Dat vraag ik u,

bewaar mij

in uw trouw, Heer God!

BWV 164

1.

Jullie noemen je christen,

maar waar blijft de barmhartigheid

waaraan de ledematen van Christus te herkennen zijn?

Ach, die is veel te ver weg,

de harten zouden liefdevol moeten zijn,

maar ze zijn harder dan een steen.

2.

Wij horen weliswaar wat de liefde zelf zegt:

Zij die hier de naaste met barmhartigheid omringen,

zullen voor het Gericht

barmhartigheid ontvangen.

Maar daar slaan wij geen acht op!

Wij horen het zuchten van onze naaste,

hij klopt op ons hart, maar er wordt niet opgengedaan!

Wij zien wel dat hij zijn handen wringt,

dat er tranen uit zijn ogen stromen,

maar ons hart laat zich niet tot liefde dwingen.

De priester en de leviet

die voorbijgaan,

zijn het beeld van de liefdeloze christen;

zij gieten geen olie of wijn

in de wonden van de naaste.

3.

Alleen door liefde en door ontferming

worden wij gelijk aan God.

Harten zoals dat van de Samaritaan

trekken zich de pijn van de vreemde aan,

en zijn vol ontferming.

4.

Ach, smelt toch met uw liefdesstraal

het staal van het koude hart,

zodat ik, mijn Heiland,

dagelijks de ware christelijke liefde beoefen,

zodat de pijn van mijn naaste,

wie het ook is,

vriend of vijand, heiden of christen,

mij steeds ter harte gaat als mijn eigen leed!

Moge mijn hart liefdevol zijn, zacht en mild,

dan wordt uw evenbeeld in mij verheerlijkt.

5.

Voor handen die niet gesloten blijven

wordt de hemel geopend.

Naar ogen die medelijdend stromen

kijkt de Heiland vol genade.

Aan harten die naar liefde streven

wil God zelf zijn hart geven.

6.

Doe ons afsterven door uw goedheid,

wek ons op door uw genade!

Verzwak de oude mens

zodat de nieuwe kan leven

hier op deze aarde,

en al zijn voelen en verlangen

en al zijn gedachten naar u uitgaan.

BWV 25

1.

Niets is nog gezond aan mijn lichaam door uw gramschap

en niets is heel aan mijn gebeente vanwege mijn zonde.

2.

De hele wereld is slechts een hospitaal,

waar talloos vele mensen

en ook kinderen in hun wieg

ziek terneer liggen.

Bij de wordt zijn borst gekweld

door een hevige koorts van boze begeerte,

de ander lijdt aan de afschuwelijke stank

van zijn eigen eer,

de derde kwijnt weg door zijn geldzucht,

die hem voortijdig in het graf stort.

De zondeval heeft iedereen aangetast

en besmet met de zondenmelaatsheid.

Ach, dat gift raast ook door mijn ledematen,

waar vind ik, stakker, een medicijn?

Wie staat mij bij in mijn ellende?

Wie is mijn dokter, wie wil mij helpen?

3.

Ach, waar krijg ik, stakker, goede raad?

Geen kruiden of pleisters

kunnen mijn melaatsheid, mijn builen genezen,

alleen de balsem van Gilead. [vgl. Jer. 8:22]

Alleen u, mijn dokter, Heer Jezus,

weet wat de beste kuur voor de ziel is.

4.

O Jezus, lieve meester,

tot u smeek ik;

ach, sterk de verzwakte levensgeesten!

Ontferm u,

o dokter en helper van alle zieken,

verstoot mij niet

van uw aangezicht!

Mijn Heiland, reinig mij van de zondenmelaatsheid

dan zal ik daarvoor

mijn hele hart aan u wijden

als een voortdurend offer

en u mijn leven lang danken voor uw hulp.

5.

Open voor mijn zwakke liederen,

Jezus, uw genadige oren!

Als ik daarginds in het hogere koor

met de engelen samen zal zingen,

zal mijn danklied beter klinken.

6.

Ik wil al mijn dagen

uw sterke hand roemen,

dat u mijn ellende en mijn klachten

zo hartelijk hebt afgewend.

Niet alleen in mijn sterfelijk leven

moet ik uw roem verspreiden,

ook hierna wil ik het bewijzen

en u daarginds eeuwig prijzen.

BWV 88

1.

Zie, ik laat veel vissers komen,

spreekt de Heer, om hen op te vissen.

En daarna laat ik jagers komen

om hen op te jagen op alle bergen

en op alle heuvels en in alle rotskloven. [Jer. 16:16]

2.

Hoe gemakkelijk zou de Hoogste het toch zonder ons kunnen doen

en zijn genade van ons kunnen afwenden

als onze slechte geest zich kwaadaardig van hem losmaakt

en met verstokt gemoed

zijn ondergang tegemoet gaat.

Maar wat doet

zijn vaderlijk trouwe hart?

Verlaat hij ons zoals wij hem verlieten,

en levert hij ons over aan de listen en de valsheden van onze vijanden?

3.

Nee, God streeft er altijd naar

dat wij op de goede weg zijn

onder het schijnsel van zijn genade.

Ja, als wij verdwaald zijn

en het juiste pad verlaten,

wil hij ons zelfs laten zoeken.

4.

Jezus sprak tot Simon:

Vrees niet;

want van nu af aan zul je mensen vangen.

5. Als God zelf roept, moet de zegen

ruimschoots rusten

op al ons handelen,

ook al komen angst en zorgen op ons af.

Het pond dat hij ons heeft gegeven

wil hij met rente terug krijgen;

als wij het maar niet zelf begraven,

helpt hij ons graag, zodat het vrucht kan dragen.

6.

Wat kan je eigenlijk in je leven angst aanjagen

als God zelf je Zijn handen reikt, mijn hart?

Voor alleen al een wenk van Hem wijkt elk ongeluk,

en Hij kan je machtig beschermen en behoeden.

Als er moeiten, zware lasten, jaloezie, plagen en valsheid komen,

die dat wat jij doet trachten te verstoren en te belemmeren,

laat korte tegenspoed dan geen afbreuk doen aan je plan;

het werk dat Hij heeft bepaald, wordt niemand ooit te zwaar.

Ga altijd vrolijk door, aan het einde zul je zien

dat dat wat jou eens kwelde, voor je bestwil is gebeurd!

7.

Zing, bid en bewandel Gods wegen,

doe getrouw wat je te doen staat

en vertrouw op de rijke zegen van de hemel,

dan zal die bij jou nieuw worden;

want wie zijn vertrouwen

op God stelt, die verlaat Hij niet.

BWV 89

1.

Hoe zou ik je kunnen prijsgeven, Efraïm?

Hoe zou ik je kunnen uitleveren, Israël?

Hoe zou ik je kunnen prijsgeven als Adma,

je laten ondergaan als Seboïm?

Mijn hart wordt verscheurd,

door barmhartigheid word ik bewogen. [Hosea 11:8, DNB 2012]

2.

Ja, natuurlijk zou God

een oordeel moeten uitspreken

en de bespotting van zijn naam

op zijn vijanden moeten wreken.

Ontelbaar zijn je zonden,

en ook als God geduld zou hebben,

verwerpt je vijandige hart

toch de aangeboden goedheid

en je grijpt je naaste bij de keel

vanwege zijn schuld aan jou; [vgl. Matth. 18:28]

dat moet wel wraak oproepen.

3.

Zeker zal er een onbarmhartig oordeel

over jou worden uitgesproken.

De wraak begint bij hen

die niet barmhartig zijn geweest

en vernietigt hen volkomen zoals Sodom werd vernietigd.

4.

Komaan, mijn hart legt toorn, twist en tweedracht af;

het is bereid de naaste te vergeven.

Wat schrik ik echter van mijn zondige leven,

van mijn grote schuld jegens God!

Maar het bloed van Jezus

vereffent die rekening

wanneer ik mij, als het einde van de wet, [vgl. Rom. 10:4]

arioso: gelovig tot hem wend.

5.

Rechtvaardige God, ach, rekent u?

Dan zal ik tot heil van mijn ziel

de druppels bloed van Jezus tellen.

Ach, reken mij het bedrag toe!

Ja, omdat niemand dat kan doorgronden,

bedekt het mijn schuld en mijn zonden.

6.

Het ontbreekt mij weliswaar aan veel,

maar wat ik wil hebben

heb ik allemaal tot mijn heil

ontvangen door uw bloed,

zodat ik kan overwinnen

dood, duivel, hel en zonde.

BWV 101

1.

Neem van ons weg, Heer, trouwe God,

de zware straf en de grote nood

die wij allemaal hebben verdiend

door talloze zonden.

Behoed ons voor oorlog en tijden van schaarste,

voor ziekten, brand en groot leed.

2.

Handel niet op grond van uw rechten

met ons, slechte slaven van de zonde,

laat het zwaard van onze vijanden rusten!

Hoogste, hoor ons smeken,

maak dat wij niet door onze zonden

zoals Jeruzalem vergaan!

3.

Ach, Heer God, door uw trouw

zal ons land in vrede en rust verkeren.

Als er rampen dreigen,

dan roepen wij tot u,

barmhartige God

in die nood:

verschijn voor ons met troost en redding!

U kunt het verwoestende gedrag van de vijand

afweren met uw macht en hulp.

Bewijs ons uw grote genade

en straf ons niet op heterdaad

als onze voeten gaan wankelen

en als wij bijna struikelen uit zwakheid.

Blijf bij ons met uw goedheid

en geef dat wij

alleen naar het goede streven

zodat hier

en ook in het gindse leven

uw toorn en gramschap ver van ons blijven.

4.

Waarom wilt u zo toornig zijn?

De vlammen van uw naijver

slaan al over ons hoofd.

Ach, beëindig toch de straffen

en heb uit vaderlijke genade

geduld met ons zwakke vlees!

5.

De zonde heeft ons ernstig bedorven.

Dus moeten ook de vroomsten zeggen

en met betraande ogen klagen:

De duivel kwelt ons nog veel meer.

Ja, die boze geest,

die al vanaf het begin moordenaar heet,

probeert ons van ons heil te beroven

en ons als een leeuw te verslinden.

De wereld en ook ons vlees en bloed

brengen ons voortdurend in verleiding.

Wij ontmoeten hier op deze smalle weg

erg veel belemmeringen om het goede te doen.

Die ellende kent u alleen, Heer:

help, helper, help ons zwakkelingen,

u kunt ons sterker maken!

Ach, wij vertrouwen ons aan u toe.

6.

Gedenk Jezus' bittere dood!

Neem, vader, de pijn van uw zoon

en zijn wonden ter harte,

die zijn immers voor de hele wereld

de betaling en het losgeld;

Betoon ook mij altijd,

barmhartige God, barmhartigheid!

Ik zucht steeds in mijn nood:

Gedenk Jezus' bittere dood!

7.

Leid ons met uw rechterhand

en zegen onze stad en ons land;

geef ons altijd uw heilig woord

behoed ons voor de listen en het moorden van de duivel;

geef ons een zalig uurtje

opdat wij eeuwig bij u zijn.

BWV 168

1.

Maak de rekening op, o donderwoord,

dat zelfs de rotsen splijt,

woord, waarvan mijn bloed verkilt!

Maar de rekening op, o ziel,

ach, je moet aan God

zijn goederen, lijf en leven teruggeven.

Maak de rekening op, o donderwoord!

2.

Het is niet mijn eigen goed

dat ik in dit leven bezit;

geest, leven, gemoed en bloed,

ambt en stand zijn gaven van mijn God,

die mij door hoge handen zijn toevertrouwd

om ze te beheren

en ze goed te besteden.

Maar ach, ik huiver

als ik mijn geweten bekijk

en zie hoeveel tekorten er op mijn rekeningen staan!

Ik heb dag en nacht

de goederen die God mij heeft gegeven

onverschillig verkwist!

Hoe kan ik u ontvluchten, rechtvaardige God?

Ik roep smekend:

arioso: Bergen, val op mij, heuvels, bedek mij

voor Gods toornige gericht

en voor de bliksem van zijn aangezicht!

3.

Kapitaal en rente,

mijn schulden, groot en klein

moeten eens vereffend worden.

Alles wat ik schuldig ben

staat in Gods boek geschreven

als met staal en diamant.

4.

Maar, geschrokken hart, leef en versaag niet!

Stel je vol vreugde onder het gericht,

en als je geweten jou schuldig bevindt,

dan zul je hier moeten zwijgen,

kijk dan maar naar de borg

die alle schulden heeft betaald!

Het is betaald en volledig afgedragen

wat jij, o mens, schuldig was;

het bloed van het lam, o, wat een grote liefde,

heeft je schuld doorgestreept

en schoon schip gemaakt bij God.

Het is betaald, je bent hem niets meer schuldig!

Echter, omdat je weet

dat je rentmeester bent,

moet je ervoor zorgen en niet vergeten

op een verstandige manier van de mammon gebruik te maken,

de armen wel te doen,

dan zul je, als er een eind komt aan je tijd en je leven,

veilig rusten in hemelse tenten.

5.

Hart, verbreek de ketenen van de mammon,

handen, strooi goedheden uit!

Maak mijn sterfbed zacht,

bouw een stevig huis voor mij,

dat in de hemel eeuwig blijft bestaan

wanneer de aardse goederen zijn verstoven.

6.

Versterk mij met uw vreugdegeest,

genees mij met uw wonden,

was mij met uw doodszweet

in mijn laatste uren;

en neem mij eens, als u het wilt,

in het ware geloof uit de wereld weg

en neem mij op bij uw uitverkorenen.

BWV 171

1.

God, zoals uw naam is, zo is ook uw roem

tot aan het einde der wereld.

2.

Heer, zo ver als de wolken gaan,

gaat ook de roem van uw naam.

Alles wat de lippen beweegt,

alles wat nog adem heeft,

zal u in uw macht verhogen.

3.

O zoete naam van Jezus,

in u is mijn rust,

u bent mijn troost op aarde,

hoe kan ik dan vrezen

onder mijn kruis?

U bent mijn vaste burcht en mijn banier,

daar snel ik heen

als ik word achtervolgd.

U bent mijn leven en mijn licht,

mijn eer, mijn betrouwen,

mijn hulp in gevaar

en mijn geschenk voor het nieuwe jaar.

4.

Jezus moet mijn eerste woord zijn

in het nieuwe jaar.

Voortdurend

lacht zijn naam in mijn mond,

en in mijn laatste uur

is Jezus ook mijn laatste woord.

5.

En omdat u, Heer, hebt gezegd:

arioso: Bid alleen in mijn naam,

is alles Ja en Amen!

recitatief: Daarom smeken wij u,

o Heiland van de hele wereld:

Verstoot ons ook nu niet,

behoed ons dit jaar

voor brand, pest en oorlogsgevaar!

Laat uw woord, het heldere licht,

nog zuiver en helder voor ons branden;

geef onze overheid

en het hele land

uw heil en zegen te zien;

geef altijd

geluk en heil in elke toestand.

arioso: Wij vragen u Heer, in uw naam,

zeg daar Ja op, zeg Amen, amen!

6.

Laat ons het jaar volbrengen

tot eer van uw naam,

zodat wij die naam toezingen

in de gemeente van christenen.

Wil ons leven verlengen

door uw almachtige hand,

bewaar uw lieve christenen

en ons vaderland!

Stuur ons uw zegen,

geef vrede aan het eind;

geef in het land onvervalst

uw zaligmakende woord.

Maak de duivel te schande,

hier en overal!

BWV 173

1.

Verhoogd vlees en bloed

dat God zelf tot zich neemt,

en waarvoor hij al hier op aarde

een hemels heil heeft bestemd,

namelijk een kind van de Hoogste te worden,

verhoogd vlees en bloed!

2.

Een geheiligd gemoed

ziet en proeft Gods goedheid.

Prijs, zing, stem de snaren

om Gods trouw te verspreiden!

3.

God, o mensenkinderen, wil

grote dingen aan u doen.

Mond en hart, oren en blikken

kunnen niet rusten bij dit geluk

en bij zo'n heilige vreugde.

4.

God heeft de wereld zo liefgehad

zijn ontferming

helpt ons stakkers,

dat hij ons zijn zoon geeft

zodat wij genadegaven kunnen genieten

die stromen als rijke rivieren.

Zijn vernieuwde genadeverbond

is actief

en wordt krachtig

in het hart en de mond van de mensen,

zodat zijn geest tot zijn eer

hen gelovig tot hem leert roepen.

Laten wij nu onze verschuldigde

offers brengen,

dankend zingen,

want zijn geopenbaarde licht

buigt zich over zijn kinderen

en toont hun zijn kracht.

5.

Oneindige, die toch Vader wordt genoemd,

wij willen u ons hart offeren;

vanuit ons binnenste, dat brandt van vroomheid,

arioso: moet het vuur van onze zuchten opstijgen naar de hemel.

6.

Raak onze geest aan, o Hoogste,

zodat de gaven van de hoogste Geest

in ons gaan werken!

Omdat uw Zoon ons opdraagt te bidden,

zal ons gebed door de wolken heendringen

en zullen wij verhoord worden.

BWV 174

2.

Ik heb de Hoogste lief van ganser harte,

hij heeft mij ook in de hoogste mate lief.

God alleen

moet de schat van mijn ziel zijn,

dan bezit ik de eeuwige bron van goedheid.

3.

O liefde, met geen andere liefde te vergelijken,

o onschatbaar losgeld!

De vader heeft het leven van zijn kind

aan de dood gegeven voor ons zondaren

en hij heeft allen die het hemelrijk

hebben verspeeld en verloren

tot zaligheid uitverkoren.

Zo lief had God de wereld,

de wereld, de boze wereld,

die hem toornig maakte en bedroefd.

Zo lief had God de wereld!

Mijn hart, onthoud dat

en laat je sterken door deze woorden;

voor dit machtige banier

beven zelfs de poorten van de hel.

4.

Pak aan,

grijp het heil, o geloofshanden!

Jezus geeft zijn hemelrijk

en vraagt van jullie slechts:

blijf trouw geloven tot aan het einde!

5.

Ik heb u van harte lief, o Heer,

ik vraag u, blijf niet ver van mij

met uw hulp en genade.

Niets ter wereld verheugt mij,

om hemel en aarde vraag ik niet

als ik u maar kan bezitten.

En al breekt mijn hart,

u bent toch mijn betrouwen,

mijn heil en de troost van mijn hart,

die mij door uw bloed hebt verlost.

Heer Jezus CHristus,

mijn God en Heer, mijn God en Heer,

laat mij nooit in schande!

BWV 175

1.

Hij roept zijn schapen bij name

en voert ze naar buiten.

2.

Kom, leid mij,

mijn geest verlangt

naar groene weiden!

Mijn hart smacht,

kermt dag en nacht,

mijn herder, mijn vreugde.

3.

Waar vind ik u?

Ach, waar bent u verborgen?

O, toon u snel aan mij!

Ik verlang.

Breek aan, gewenste morgen!

4.

Ik geloof dat ik u zie komen,

u gaat de juiste deur binnen.

U wordt in het geloof aanvaard

en moet wel de ware herder zijn.

Ik ken uw lieflijke stem,

die vol liefde en zachtmoedigheid is,

zodat het mij inwendig ergert

als iemand betwijfelt of u wel de Heiland bent.

5.

Maar zij begrepen niet wat het was

dat hij tegen hen had gezegd.

Ach ja, wij mensen zijn vaak

met doven te vergelijken

wanneer het verblinde verstand niet weet

wat hij heeft gezegd.

O, dwaas verstand, weet toch, als Jezus met je spreekt

dat dat tot je heil gebeurt.

6.

Open je, o twee oren,

Jezus heeft jullie bezworen

dat hij duivel en dood verslaat.

Genade, voldoening, een vol leven

zal hij aan alle christenen schenken;

wie hem volgt en hem zijn kruis nadraagt.

7.

Nu, dierbare geest, ik volg u;

help mij voortdurend te zoeken

volgens uw woord naar een ander leven,

dat u mij uit genade wil geven.

Uw woord is immers de morgenster,

die schitterend straalt, nabij en ver.

Daarom wil ik in geen eeuwigheid luisteren

naar hen die mij iets anders leren.

Halleluja, halleluja.

BWV 190

1.

Zingt de Heer een nieuw lied!

De gemeente der heiligen moet hem loven!

Looft hem met tamboerijn en reidans,

looft hem met snarenspel en fluit!

Heer God, u loven wij!

Alles wat adem heeft, love de Heer!

Heer God, wij danken u!

Halleluja!

2.

Heer God, u loven wij,

dat u ons met dit nieuwe jaar

nieuw geluk en nieuwe zegen schenkt

en nog steeds in genade aan ons denkt.

Heer God, wij danken u,

dat uw goedheid

de afgelopen tijd

het hele land en onze dierbare stad

heeft bewaard voor duurte, pest en oorlog.

Heer God, u loven wij,

want aan uw vadertrouw

is nog geen eind gekomen,

die wordt bij ons nog elke morgen vernieuwd.

Daarom vouwen wij daarvoor,

barmhartige God,

deemoedig onze handen

en zeggen wij ons leven lang

met mond en hart lof en dank.

Heer God, wij danken u!

3.

Loof uw God, Sion,

loof uw God met vreugde,

kom, vertel van zijn roem,

van hem die u in zijn heiligdom

als uw herder

zal blijven weiden in groene velden.

4.

Laat de wereld maar verlangen

naar wat aangenaam is voor vlees en bloed;

ik vraag maar één ding van de Heer,

dit ene wil ik graag:

dat Jezus, mijn vreugde,

mijn trouwe herder, mijn troost en heil

en het beste deel van mijn ziel,

mij als een schaapje van zijn kudde

ook dit jaar wil beschermen

en mij nooit uit zijn armen wil laten vallen.

Moge zijn goede geest,

die mij de weg naar het leven wijst,

arioso: regeren en mij over een effen pad leiden,

dan begin ik dit jaar in Jezus' naam.

5.

Jezus moet mijn alles zijn,

Jezus moet mijn begin blijven,

Jezus is mijn vreugdelicht,

aan Jezus wil ik mij wijden.

Jezus helpt mij door zijn bloed,

Jezus maakt mijn einde goed.

6.

Nu, Jezus, geef

dat met het nieuwe jaar ook uw gezalfde mag leven;

zegen zowel stam als takken,

zodat hun geluk tot in de wolken opstijgt.

Jezus, zegen kerk en school,

zegen alle trouwe leraren,

zegen hen die naar uw woord luisteren,

zegen de raad en de rechterstoel.

Stort ook over elk huis

in onze stad de zegen uit;

geef dat opnieuw

vrede en trouw

binnen onze grenzen elkaar kussen.

Dan leven wij dit hele jaar in zegen.

7.

Laat ons het jaar volbrengen

tot eer van uw naam,

zodat wij die naam toezingen

in de gemeente van christenen.

Wil ons leven verlengen

door uw almachtige hand,

bewaar uw lieve christenen

en ons vaderland!

Stuur ons uw zegen,

geef vrede aan het eind;

geef in het land onvervalst

uw zaligmakende woord.

Maak de huichelaars te schande,

hier en overal!

BWV 41

1.

Jezus, wij willen u prijzen

bij dit nieuwe jaar

voor de goedheid die u ons hebt bewezen

in alle nood en gevaar,

dat wij de nieuwe vrolijke tijd

hebben beleefd,

die overstroomt van genade

en eeuwige zaligheid;

dat wij in goede stilte

het oude jaar hebben vervuld.

Wij willen ons aan u wijden,

nu en voor eeuwig,

behoed ons lichaam en ons leven

het hele komende jaar!

2.

Laat ons, o hoogste God, het jaar zo volbrengen,

dat het einde net zo is als het begin.

Laat uw hand ons bijstaan,

zodat wij straks aan het eind van het jaar

bij een overvloed aan zegen

net zoals nu een Halleluja kunnen zingen.

3.

Ach, alleen uw hand, uw zegen moet

de alfa en omega, het begin en het einde zijn.

U draagt het leven in uw hand,

en onze dagen zijn bij u opgeschreven;

uw ogen zijn gevestigd op stad en land;

u telt ons welzijn en kent ons lijden,

ach, geef van beide dingen

dat wat uw wijsheid wil,

dat waartoe uw ontferming u aanzet.

4.

Mocht u ons lichaam en onze toestand

de edele vrede hebben beschoren,

laat dan toch uw zaligmakend woord bij onze ziel blijven.

Wanneer dat heil ons toevalt,

zijn wij hier gezegend

en daarginds uitverkorenen.

5.

Maar omdat de vijand dag en nacht

waakt, tot schade van ons,

en onze rust wil verstoren,

vragen wij u, Heer God, ons te verhoren

als wij u in onze heilige gemeente bidden

de satan onder onze voeten te vertrappen.

Dan blijven wij tot uw eer

uw uitverkoren bezit

en kunnen wij ook na kruis en lijden

dit leven verlaten en de heerlijkheid binnengaan.

6.

Alleen van u is de eer,

alleen van u is de roem;

leer ons geduld in het lijden,

regeer alles wat wij doen

totdat wij vrolijk vertrekken

naar het eeuwige hemelrijk,

naar de ware vrede en vreugde

als heiligen van God.

Maar doe met ons allen

naar het u goeddunkt:

dat zingt nu zonder spot

de schare die in Christus gelooft

en zij wenst met mond en hart

een zalig nieuwjaar.

BWV 58

1.

Ach God, hoeveel harteleed

Geduld, geduld, mijn hart,

overkomt mij in deze tijd!

het is een boze tijd!

De smalle weg is vol ellende,

Maar de gang naar de zaligheid

(de weg) die ik naar de hemel moet afleggen.

leidt tot de vreugde na de smart.

Geduld, geduld, mijn hart,

het is een boze tijd!

2.

Hoewel de slechte wereld je achtervolgt,

heb je toch God als de vriend

die je steeds beschermt

tegen je vijanden.

En hoewel de woedende Herodes

het oordeel van een smadelijke dood

over onze Heiland velt,

komt er een engel in de nacht,

die Josef doet dromen

dat hij Magere Hein moet ontvluchten

en naar Egypte moet trekken.

God heeft een woord dat jou vertrouwen geeft.

Hij spreekt: Als bergen en heuvelen ineenzakken,

als de watervloed je wil verzwelgen,

ik zal je toch niet verlaten of negeren.

3.

Ik ben blij in mijn lijden,

want God is mijn betrouwen.

Ik heb een brief en een zegel die betrouwbaar zijn,

en dit is de stevige grendel,

zelfs de hel kan die niet verbreken.

4.

Kan de wereld het niet laten

om mij te vervolgen en te haten,

dan wijst Gods hand mij

een ander land.

arioso: Ach, kon het vandaag nog maar gebeuren

dat ik mijn Eden aanschouw!

5.

Ik heb een zware reis voor me

Wees maar gerust, o harten,

naar u toe in het hemelse paradijs,

hier is angst, daarginds is heerlijkheid!

Daar is mijn echte vaderland,

En de vreugde van die tijd

waaraan u uw bloed hebt besteed.

weegt zwaarder dan alle pijn.

Wees maar gerust, o harten,

hier is angst, daarginds is heerlijkheid!

BWV 145

1.

Ik leef, mijn hart, tot uw genoegen,

u leeft, mijn Jezus, tot mijn genoegen.

Mijn leven verheft uw leven,

uw leven verheft mijn leven.

Het klaagschrift is volkomen verscheurd,

de vrede zorgt voor een rustig geweten

en opent de hemelpoort voor de zondaars.

2.

U kunt nog zoveel eisen, Mozes,

dat ik mij aan de dreigende wet houd,

ik heb hier mijn kwitantie,

ondertekend met Jezus' bloed en wonden.

Daaruit blijkt

dat ik verlost en bevrijd ben,

en nu met God in vrede en eenheid leef,

de klager loopt op mij stuk,

want God is opgestaan.

arioso: Mijn hart, bedenk dat!

3.

Bedenk voortdurend slechts, mijn hart,

ook als je verder alles vergeet,

dat je Heiland leeft;

laat dat voor je geloof

een basis en een vesting blijven,

daarop kan het zeker stevig staan.

Bedenk voortdurend slechts, mijn hart,

ook als je verder alles vergeet,

dat je Heiland leeft.

4.

Mijn Jezus leeft,

dat mag niemand mij afnemen,

daarom sterf ik zonder verdriet.

Ik ben er zeker van

en ik vertrouw erop

dat de duisternis van het graf

mij verheft tot de hemelse heerlijkheid;

mijn Jezus leeft,

het is nu genoeg voor mij,

mijn hart en zin

willen nog vandaag naar de hemel

om zelf de verlosser te aanschouwen.

5.

Daarom zijn wij ook terecht vrolijk,

en wij zingen het Halleluja

en prijzen u, Heer Jezus Christus;

tot troost bent u voor ons opgestaan.

Halleluja!

BWV 178

1.

Als God de Heer niet met ons is,

als onze vijanden razen

en Hij onze zaak niet ter harte neemt

in zijn hemel daarboven,

als hij niet Israëls bescherming is

en zelf korte metten maakt met de sluwheid van de vijanden,

dan zijn wij verloren.

2.

Wat menselijke kracht en verstand beginnen

moet ons werkelijk geen angst aanjagen;

want God de Hoogste staat ons bij

en bevrijdt ons van hun strikken.

Hij zit op de hoogste plaats,

hij zal hun plannen onthullen.

Hen die God in het geloof stevig omhelzen

zal hij nooit negeren of verlaten;

hij verijdelt de plannen van de boosdoeners

en verhindert hun boze daden.

Als zij hun sluwste aanvallen uitvoeren,

Zij beramen slangenlisten en valse streken

om het toppunt van slechtheid te bereiken;

dan gaat God toch een andere weg:

hij leidt de zijnen met sterke hand

door de zee van lijden naar het beloofde land,

daar zal hij alle ongeluk afwenden.

Het is in zijn hand.

3.

Zoals de wilde golven van de zee

onstuimig een schip verpletteren,

zo raast ook de woede van de vijanden

en rooft hij het grootste goed van de ziel.

Ze willen Satans rijk uitbreiden

en het scheepje van Christus moet te pletter slaan.

4.

Zij achtervolgen ons als ketters,

ze zijn op ons bloed uit;

en zij noemen zich ook nog christenen

die uitsluitend God vereren.

Ach God, uw dierbare naam

moet de dekmantel voor hun sluwheid zijn,

eens zult u ontwaken.

5.

Ze sperren hun muil wijd open,

zoals leeuwen, met gebrul;

ze laten hun moordzuchtige tanden zien

en willen ons verslinden.

Maar,

Lof en dank zij God altijd;

de held uit Juda beschermt ons nog,

het zal ze niet lukken.

ze zullen als kaf vergaan,

terwijl zijn gelovigen zullen staan als groene bomen.

Hij zal hun strikken verscheuren

en hun valse leer ten val brengen.

God zal de dwaze profeten

doden met het vuur van zijn toorn

en hun ketterij vernietigen.

Daar kunnen ze God niet van afhouden.

6.

Zwijg, zwijg toch, wankelend verstand!

Zeg niet: De vromen zijn verloren,

het kruis heeft hen alleen maar opnieuw geboren doen worden.

Want voor hen die op Jezus hopen

staat de deur van de genade altijd open;

en als kruis en ellende hen benauwen,

dan worden ze met troost verkwikt.

7.

De vijanden zijn allemaal in uw hand,

en ook al hun gedachten;

hun aanslagen, Heer, zijn u bekend,

help ons toch niet te wankelen.

Het verstand vecht tegen het geloof,

het wil er niet op vertrouwen

dat u zelf in de toekomst zult troosten.

De hemel en ook de aarde

hebt u, Heer God, gegrondvest,

laat uw licht voor ons helder worden,

moge ons hart ontbranden,

moge het in ware liefde van het geloof in u

tot aan het einde bestendig zijn.

Laat de wereld maar altijd morren.

BWV 183

1.

Ze zullen jullie uit de synagoge zetten,

maar de tijd komt dat wie jullie dood

zal menen God een dienst te bewijzen.

2.

Ik vrees de verschrikking van de dood niet,

ik ben helemaal niet bang voor tegenspoed.

Want Jezus' beschuttende arm zal mij beschermen,

ik volg hem graag en gewillig;

als jullie mijn leven niet wensen te sparen

en menen dat jullie daarmee God een dienst bewijzen

en dat hij jullie daarvoor ook nog zal belonen,

welnu, laat dat maar zo zijn.

3.

Ik ben bereid mijn bloed en mijn armzalige leven

op te geven voor u, mijn Heiland,

mijn hele mens moet aan u gewijd zijn;

het is mijn troost dat uw geest mij zal bijstaan

gesteld dat mij misschien te veel zal overkomen.

4.

Hoogste trooster, Heilige Geest,

die mij de wegen wijst

waarlangs ik moet wandelen,

kom mijn zwakheid te hulp,

want vanuit mezelf kan ik niet bidden,

ik weet dat u voor mijn welzijn zorgt!

5.

U bent een Geest die ons leert

hoe wij moeten bidden;

uw bidden wordt verhoord,

uw zingen klinkt welluidend.

Het stijgt op naar de hemel,

het stijgt op en laat niet af

totdat diegene heeft geholpen

die als enige kan helpen.

BWV 83

1.

Blijde tijd in het nieuwe verbond

waarin ons geloof vasthoudt aan Jezus.

Hoe vrolijk wordt in het laatste uur

de rustplaats, het graf klaargemaakt!

2.

'Nu laat gij, Heer, uw dienstknecht gaan

in vrede, naar uw woord.'

Wat ons als mensen verschrikkelijk lijkt

is voor ons een ingang naar het leven.

De dood is

een einde van deze tijd en ellende,

een pand dat de Heer ons heeft gegeven

ten teken dat hij het werkelijk meent

en ons na voltooid geworstel

naar de vrede wil brengen.

En omdat de Heiland nu

de troost voor de ogen, de verkwikking voor het hart is,

is het toch geen wonder dat een hart de angst voor de dood vergeet?

Het kan verheugd de uitspraak doen:

'Want mijn ogen hebben uw heil gezien,

dat gij bereid hebt voor het aangezicht van alle volken.'

3.

Haast je, hart, om vol vreugde

voor de genadestoel te gaan staan,

haast je om vol vreugde

voor de genadestoel te gaan staan!

Je zult je troost ontvangen

en ontferming verkrijgen,

ja, in kommervolle tijden

zul je sterk van geest, ja,

sterk van geest krachtig bidden.

4.

Ja, al ziet je geloof nog veel duisternis,

je Heiland kan

de schaduw van de twijfel wegnemen;

ja, als de nacht van het graf

het laatste uur verschrikkelijk maakt,

dan zul je toch zeker

zijn heldere licht

in de dood zelf aanschouwen.

5.

Hij is het heil en het zalige licht

voor de heidenen

om hen te verlichten die u niet kennen

en hen te weiden.

Hij is van uw volk Israël

de prijs, eer, vreugde en gelukzaligheid.

BWV 157

1.

'Ik laat u niet gaan tenzij u mij zegent!'

2.

Ik houd mijn Jezus vast

en laat hem nu en in eeuwigheid niet gaan.

Hij alleen is mijn woonplaats,

daarom grijpt mijn geloof met geweld

zijn zegenrijke aangezicht,

want deze troost is toch de beste,

ik houd mijn Jezus vast.

3.

Mijn lieve Jezus,

als ik narigheid ondervind en verdriet heb,

dan bent u mijn vreugde,

in onrust mijn rust,

en in angst mijn zachte bed;

de valse wereld is niet trouw,

de hemel moet verouderen,

de lust van de wereld vergaat als kaf;

als ik u niet had, mijn Jezus,

aan wie zou ik mij dan moeten vasthouden?

Daarom laat ik u nooit los,

moge uw zegen dan bij mij blijven.

4.

Ja, ja, ik houd Jezus vast,

dan ga ik ook de hemel binnen,

waar God en de gasten van zijn lam

gekroond zijn voor de bruiloft. [*check bijbelteksten, die stonden hier niet bij]

Dan laat ik u, mijn heil, niet gaan,

dan blijft uw zegen ook bij mij.

O, hoe blij ben ik

met mijn doodskist

omdat Jezus in mijn armen ligt!

Dan kan mijn geest verheugd rusten!

Ja, ja, ik houd Jezus vast,

dan ga ik ook de hemel binnen!

O, schone plaats!

Kom, zachte dood, en neem mij mee,

naar de plaats waar God en de gasten van zijn lam

gekroond zijn voor de bruiloft.[*idem]

Het verheugt mij

dat ik de ellende van deze tijd

nog vandaag kan afleggen;

want Jezus wacht in de hemel op mij met zijn zegen.

Dan laat ik u, mijn heil, niet gaan,

dan blijft uw zegen ook bij mij.

5.

Mijn Jezus laat ik niet gaan,

ik blijf eeuwig naast hem gaan;

Christus leidt mij voortdurend

naar het levensbeekje.

Zalig hij die met mij zegt:

Mijn Jezus laat ik niet gaan.

BWV 167

1.

O mensen, roem Gods liefde

en prijs zijn goedheid!

Loof hem vanuit uw hart

omdat hij voor ons op zijn tijd

de hoorn van het heil, de weg naar het leven

aan Jezus, zijn zoon heeft gegeven.

2.

Geloofd zij de God van Israël,

die zich genadig naar ons toe keert

en zijn zoon

vanaf de hoge hemeltroon

naar de wereld stuurt om die te verlossen.

Eerst verscheen Johannes

die de weg en het pad

voor de Heiland gereed moest maken,

daarna kwam Jezus zelf,

om de arme mensenkinderen

en de verloren zondaars

met genade en liefde te verblijden

en hen in ware boete naar het hemelrijk te leiden.

3.

Gods woord bedriegt niet,

wat hij belooft, gebeurt.

Wat hij in het paradijs

en zoveel honderden jaren geleden

al aan de vaderen beloofde

hebben wij, godlof, ervaren.

4.

Het zaad van de vrouw kwam

toen de tijd vervuld was;

de zegen die God had beloofd

aan Abraham, de held van het geloof,

is aangebroken zoals de glans van de zon,

en ons verdriet is gestild.

Een stomme Zacharias prijst

God met luider stem

voor het wonder

dat hij voor het volk heeft verricht.

Ook u, christenen, bedenk

wat God aan u heeft gedaan,

en hef voor hem een loflied aan!

5.

Lof, prijs en eer

zij God de vader, de zoon, de heilige geest!

Die wil in ons vermeerderen

wat hij ons uit genade heeft beloofd,

zodat wij vast op hem vertrouwen,

ons volkomen op hem verlaten,

van harte op hem bouwen,

zodat ons hart, ons gemoed en onze geest

stevig aan hem vasthouden;

daarop zingen wij op dit uur:

Amen, wij zullen het verkrijgen,

dat geloven wij uit de grond van ons hart.

BWV 195

1.

'Het licht moet steeds weer opgaan voor de rechtvaardige en vreugde voor de vrome harten. O rechtvaardigen, verheug u in de Heer en dank hem en prijs zijn heiligheid.'

2.

Het vreugdelicht van rechtvaardige vromen

moet zich steeds opnieuw uitbreiden,

waardoor welzijn en geluk bij hen toenemen.

Ook dit nieuwe paar,

waarvan men zowel de gerechtigheid

als de deugd eert,

staat vandaag een vreugdelicht te wachten

dat nieuw welzijn vertegenwoordigt.

O, gewenste verbintenis!

Zo kunnen twee mensen hun geluk in elkaar vinden.

3.

Roem Gods goedheid en trouw,

roem hem met opgewekte vreugde,

prijs God, verloofd tweetal!

Want uw verbintenis van vandaag

maakt dat u louter zegen vindt,

licht en vrede worden vernieuwd.

4.

Kom, knoop een band

die zoveel welzijn belooft.

De hand van de priester

zal nu de zegen

op uw huwelijkse staat,

op uw hoofd leggen.

En als de zegenkracht voortaan bij u gedijt,

roem dan de vaderhand van de Hoogste.

Hijzelf heeft uw liefdesband geknoopt,

en heeft dat wat hij was begonnen

ook een gewenst einde laten krijgen.

5.

Wij komen uw heiligheid prijzen,

oneindig grote God.

Het begin komt uit uw handen,

door uw almacht kunt het het voltooien

en uw zegen krachtig bewijzen.

Na de inzegening:

6.

Dank nu allen en breng eer,

o mensen in de wereld,

aan hem wiens lof de engelenschare

in de hemel voortdurend meldt.

BWV 197

1.

God is ons betrouwen,

wij vertrouwen zijn handen.

Zoals hij onze wegen leidt,

zoals hij ons hart regeert,

dat is eindeloze zegen.

2.

God is en blijft de beste verzorger,

hij bestiert alles het beste.

Hij voert ons handelen soms op een wonderlijke manier,

maar toch vrolijk uit.

Wat niet de bedoeling was,

wat volgens het verstand onmogelijk is,

dat gebeurt toch.

Hij heeft het geluk van de kinderen die hem liefhebben

van jongs af aan in zijn hand geschreven.

3.

Laat alle verdriet en zorgen

inslapen in de sluimering

van het kinderlijke vertrouwen.

Gods ogen, die waken

en die onze leid-ster zijn,

zullen alles zelf doen.

4.

Volg dus God en zijn aandrang,

dat is de juiste weg.

Die leidt door gevaar

ten slotte ook naar Kanaän,

en door de door hem beproefde liefde

ook naar zijn heilige altaar,

en bindt het ene hart aan het andere,

Heer, wees zelf met deze vlammen!

5.

O zoete liefde, schenk ons uw gunst,

laat ons de vurigheid van de liefde ervaren,

zodat wij elkaar van harte liefhebben

en in vrede één van zin blijven.

Kyrie eleis!

na de huwelijksinzegening:

6.

O aangenaam paar,

u zult louter heil ontmoeten,

God zal u vanuit Sion zegenen

en u altijd leiden,

o aangenaam paar!

7.

Zoals God voor u

van kindsbeen af

trouw en vaderlijk is geweest,

zo wil hij voortdurend

tot aan het einde uw allerbeste

vriend blijven.

En zo kunt u er vast van overtuigd zijn

dat hij het u nooit

bij het zweet en de moeite van uw handen

aan goeds zal laten ontbreken.

Gelukkig bent u, uw geluk is niet te tellen.

8.

Plezier en lust,

voorspoed en heil

zullen groeien en u sterken en laven.

Uw ogen, uw gemoed

zullen eeuwig hun deel

aan zoete tevredenheid hebben.

9.

En deze vrolijke levensloop

zal duren tot in uw ouderdom.

Want Gods goedheid heeft geen doel,

ze schenkt u veel,

ja, zelfs meer dan het hart kan begeren.

Vertrouw daar maar op.

10.

Wandel dus blij over Gods wegen,

en wat u doet, doe dat getrouw!

Verdien de zegen van uw God

want hij is elke morgen nieuw:

want wie zijn vertrouwen

op God vestigt, die verlaat hij niet.

BWV 119

1.

'Prijs de Heer, Jeruzalem, loof uw God, Sion,

want hij maakt de grendels van uw poorten sterk

en zegent uw kinderen daarbinnen;

hij geeft uw grenzen vrede.' (Psalm 147:12-14)

2.

Gezegend land! gelukzalige stad!

waar de Heer zelf zijn haard en zijn vuur heeft.

Hoe kan God beter weldoen

dan waar hij eer in een land laat wonen;

hoe kan hij een stad

met rijkere nadruk zegenen

dan waar hij goedheid en trouw elkaar laat ontmoeten.

Waar hij heeft gezworen

het nooit moe te zullen worden

gerechtigheid en vrede te kussen

en die belofte inderdaad ook heeft vervuld,

daar moeten wij wel concluderen:

Gezegend land! gelukzalige stad!

3. [als het kan: deze hele tekst controleren, ik ben er heel onzeker over]

Gelukkig ben je, o volk van zachtmoedigen,

gelukkig ben je, je hebt het goed,

hoeveel zegen

en overvloedige genade van God

kun je bij jezelf constateren,

gelukkig ben je, o volk van zachtmoedigen,

geukkig ben je, je hebt het goed.

4.

Je staat daar zo heerlijk, lieve stad!

O volk, dat God zich tot erfdeel heeft verkozen.

Maar gelukkig ben je, en nog eens: gelukkig ben je

als je ter harte wilt nemen en echt wilt inzien

door wie de Heer de zegen laat groeien.

Ja!

wat is er dan nog nodig,

het getuigenis is er al,

hart en geweten zullen ons overtuigen

dat dat wat wij bij ons aan goeds zien

behalve door God ook door een verstandige overheid

en haar wijze bestuur tot stand is gekomen.

Wees daarom bereid tot trouwe dank, geliefd volk,

anders zouden ook je muren er niet over zwijgen.

5.

De overheid is Gods gave,

ja, zelfs Gods evenbeeld.

Wie haar macht niet wil erkennen,

die moet ook die van God vergeten,

hoe zou anders zijn woord worden vervuld.

De overheid is Gods gave,

ja, zelfs Gods evenbeeld.

6.

Goed, wij erkennen het en brengen u,

o hoogste God, daarvoor een offer van onze dank.

Vooral nadat de dag van vandaag,

de dag die de Heer voor ons heeft gemaakt,

u, dierbare vaderen, gedeeltelijk van uw last heeft bevrijd,

u gedeeltelijk ook

slapeloze uren van zorg heeft gebracht

bij een nieuwe verkiezing,

nu zucht een getrouw volk met hart en mond tegelijk.

7.

De Heer heeft ons welgedaan,

daarom zijn wij allemaal vrolijk.

Moge hij de dierbare vaderen aanzien

en nog ontelbare

late lange jaren

aanwezig blijven in hun regering,

dan willen wij hem prijzen.

8.

Eindelijk!

Omdat u ons, Heer tot uw volk hebt gemaakt,

laat nog slechts een armzalig gebed

van uw vromen uw oren bereiken;

en hoor, ja, verhoor,

de mond, het hart en de ziel zuchten zwaar.

9.

Help uw volk, Heer Jezus Christus,

en zegen wat uw erfdeel is,

onderhoud en verzorg hen te allen tijde

en verhef hen in eeuwigheid.

BWV 193

1.

O poorten naar Sion, o woningen van Jacob, verheug je.

God is de vreugde van ons hart,

wij zijn volken van zijn kudde,

eeuwig is zijn koninkrijk.

2.

De wachter van Israël slaapt of sluimert niet;

zijn aangezicht is de schaduw

aan onze rechterhand,

en het hele land

heeft een overvloedige oogst gekend.

Wie kan u, Heer, daarvoor voldoende prijzen?

3.

God, wij danken uw goedheid,

want uw vadergevoel

duurt eeuwig.

U vergeeft de overtredingen,

u verhoort ons als wij bidden,

daarom komt alle vlees tot u.

4.

O Leipziger Jeruzalem, geniet van je feesten.

De vrede heerst nog binnen je muren,

de stoelen voor het gericht staan er nog

en de gerechtigheid bewoont de paleizen.

Ach, bid erom dat je roem en je licht

blijvend mogen duren.

5.

Zend, Heer, uw zegen,

laat hen groeien en bewaard blijven

die voor u het recht uitoefenen

en laat hen een bescherming voor de armen zijn,

zend, Heer, uw zegen.

6.

7.

herhaling van het openingskoor (1.)

NB: kijk naar [*] !

BWV 31

1. Sonata

2. Koor

De hemel lacht, de aarde juicht

en wat zij draagt in haar schoot;

de Schepper leeft, de Hoogste triomfeert

en is vrij van de boeien van de dood.

Hij die het graf als rustplaats heeft verkozen,

de Allerheiligste, kan niet vergaan.

3. Recitatief

Gewenste dag! Wees weer blij, o ziel!

De alfa en omega,

de eerste en ook de laatste,

die door onze zware schuld in de doodskerker werd gezet,

is nu uit de nood bevrijd!

De Heer was dood,

en kijk[*], hij leeft weer;

als ons Hoofd leeft, dan leven ook de ledematen.

De Heer heeft de sleutels van de dood

en van de hel in zijn hand!

Hij wiens gewaad

bloedrood bespat is in zijn bittere lijden,

zal zich vandaag met sier en eer kleden.

4. Aria

Vorst des levens, sterke Strijder,

Hooggeprezen Zoon van God!

Tilt de ladder van het kruis

u op naar de hoogste eretroon?

Wordt dat wat u eerst nog ketende

nu uw sier en edelsteen?

Moeten uw purperen wonden

de stralen van uw helderheid zijn?

5. Recitatief

Sta dan, o aan God toegewijde ziel,

met Christus geestelijk op!

Begin je nieuwe levensloop!

Verlaat de dode werken!

Laat aan je leven merken

dat de Heiland in je leeft!

De wijnstok die nu bloeit

draagt geen dode ranken!

De levensboom laat zijn takken leven!

Een christen ontvlucht

zijn graf razendsnel!

Hij laat de steen,

hij laat de doek van de zonden

achter

en wil met Christus levend zijn.

6. Aria

Adam moet in ons vergaan

als we willen dat de nieuwe mens,

die naar Gods beeld is geschapen, leeft.

Je moet geestelijk opstaan

en de zondegraven verlaten

als je een lidmaat van Christus bent.

7. Recitatief

Omdat het Hoofd zijn ledematen

natuurlijk meeneemt,

kan niets mij van Jezus scheiden.

Als ik met Christus moet lijden,

dan zal ik na deze tijd

ook met Christus weer opstaan

tot eer en heerlijkheid

en God zien in mijn vlees.

8. Aria

Laatste uur, kom

mij mijn ogen dichtdrukken!

Laat mij het vreugdeschijnsel van Jezus

en zijn heldere licht zien,

laat mij op engelen lijken!

Laatste uur, kom!

9. Koraal

Dan vaar ik heen naar Jezus Christus,

ik strek mijn armen uit;

dan slaap ik in en rust zacht,

geen mens kan mij wekken,

want Jezus Christus, Gods zoon,

die zal de hemelpoort openen,

mij naar het eeuwige leven leiden.

[*] 'sie' zal wel 'sieh' zijn?

BWV 54

1. Aria

Weersta toch de zonde,

anders krijgt haar gif je te pakken.

Laat Satan je niet verblinden;

want zij die Gods eer schenden

worden getroffen door een vloek die dodelijk is.

2. Recitatief

Het soort van de goddeloze zonden

is weliswaar van buiten wonderschoon;

maar daarna moet je

met verdriet en ergernis

veel ongeluk ervaren.

Van buiten is het een gouden soort,

maar als je verder gaat,

zie je alleen maar een lege schaduw

en een witgepleisterd graf.

Het lijkt op de appels van Sodom

en wie zich ermee afgeeft

zal het koninkrijk van God niet bereiken.

Het is als een scherp zwaard

(arioso) dat ons lichaam en onze ziel doorklieft.

3. Aria

Wie zonde begaat is van de duivel,

want die heeft de zonde in de wereld gebracht.

Maar als je haar ellendige ketenen

vroom weerstaat,

dan maakt ze zich meteen uit de voeten.

4. Koraal

Alleen Jezus wil ik liefhebben,

want hij overtreft het goud

en alle andere kostbare gaven.

Dan kan het loon van de zonden

mijn ziel zeker niet schaden,

want die is van de zonde bevrijd;

ook al steekt het het lichaam dood,

ik verlaat mijn Jezus niet.

BWV 63

1. Koor

Christenen, ets deze dag

in metaal en marmer!

Kom, haast u met mij naar de kribbe

en betuig met verheugde lippen

uw dank en uw plicht;

want de straal die daar verschijnt

is voor u een bewijs van genade.

2. Recitatief

O zalige dag, o buitengewone dag van vandaag,

waarop het heil van de wereld,

Silo*, die God al in het paradijs

aan het menselijk geslacht had beloofd,

zich nu volkomen heeft geopenbaard

en Israel uit zijn gevangenschap en uit de slavenketenen

(arioso) van Satan wil redden.

(recitatief) O liefste God, wij armzalige mensen, wat zijn wij toch?

Een afvallig volk dat u heeft verlaten;

en toch wilt u ons niet haten;

[**]Want terwijl het ons verdiende loon zou zijn om op de grond te liggen,

heeft de Godheid zich verwaardigd

de menselijke natuur aan te nemen

en op aarde

in een stal kind te worden.

(arioso) O onbegrijpelijke maar zalige beschikking!

3. Aria, duet

God, u hebt goed beschikt

wat ons nu overkomt.

Laten wij daarom steeds op hem vertrouwen

en op zijn genade bouwen,

want hij heeft ons dit geschonken,

wat ons nu eeuwig verheugt.

4. Recitatief

Nu verandert vandaag

de bange ellende

die Israël angst heeft aangejaagd en terneergedrukt

(arioso) in louter heil en genade.

(recitatief) De leeuw uit Davids stam is verschenen,

zijn boog is gespannen, het zwaard waarmee hij

ons weer de vrijheid schenkt, is al gewet.

5. Aria, duet

Roep de hemel aan en smeek hem,

kom christenen, maak een reidans,

verheug u

om wat God vandaag heeft gedaan!

Omdat zijn genade ons voedt

en zoveel heil schenkt

dat wij hem niet genoeg kunnen danken.

6. Recitatief

Verdubbel dus, o gloeiende vlammen van vroomheid,

en sla vurig tegen elkaar aan in deemoed.

Stijg vrolijk op naar de hemel

en dank God voor wat hij heeft gedaan!

7. Koor

Hoogste, aanschouw genadig

deze gloed van zich buigende zielen!

Laat de dank die wij u betuigen

u aangenaam in de oren klinken.

Laat ons steeds gezegend zijn

en laat het nooit gebeuren

dat Satan ons kwelt.

* Vgl. Gen. 49:10

[**de volgende twee regels zijn te vrij vertaald, ik begrijp het niet, check svp.]

BWV 65

1. Koor

Uit Scheba zullen zij allen komen,

goud en wierook zullen zij meebrengen

en de lof van de Heer verkondigen.

2. Koraal

Uit Scheba kwamen de koningen,

goud, wierook en mirre brachten ze mee.

Halleluja!

3. Recitatief

Wat Jesaja daar voorspelde

is in Bethlehem gebeurd.

Hier komen de wijzen

bij de kribbe van Jezus

en zij willen hem prijzen als hun koning.

Goud, wierook en mirre zijn

de kostbare geschenken

waarmee ze dit Jezuskind

in Bethlehem in de stal vereren.

Mijn Jezus, als ik nu mijn plicht wil doen,

moet ik ook naar uw kribbe toegaan

en eveneens dankbaar zijn:

want deze dag is voor mij een dag van vreugde,

omdat u, o levensvorst,

het licht van de heidenen

en hun verlosser wordt.

Maar wat breng ik voor u mee, o hemelkoning?

Als mijn hart niet te weinig voor u is,

neem dat dan genadig aan,

(arioso) want iets kostbaarders kan ik u niet geven.

4. Aria

Goud uit Ofir is te gering,

weg, weg met ijdele geschenken

die u uit de aarde opdelft!

Jezus wil uw hart hebben.

Schenk dat, o christenschare

aan Jezus in het nieuwe jaar!

5. Recitatief

Versmaad mijn hart niet,

o licht van mijn ziel,

dat ik deemoedig naar u toe breng;

het heeft tegelijk

dingen in zich

die de vruchten van uw geest zijn,

het goud van het geloof, de wierook van het gebed,

de mirre van het geduld zijn mijn gaven,

die moeten, Jezus, altijd

uw eigendom en uw geschenk zijn.

Maar geef ook uzelf aan mij,

dan maakt u van mij de rijkste op aarde;

want als ik u heb, dan moet

de overvloed van de grootste rijkdom

eens in de hemel mij toevallen.

6. Aria

Neem mij in uw bezit,

neem mijn hart ten geschenke.

Alles, alles wat ik ben,

wat ik zeg, doe en denk,

moet, mijn Heiland, alleen

aan uw dienst gewijd zijn.

7. Koraal

Hier is mijn hart, Heer, neem het,

aan u heb ik het gegeven.

Wereld, verdwijn voorgoed uit mijn hart

met je boze leven:

jouw doen en laten is niet bestendig,

dat ben ik gaan beseffen.

Daarom springt mijn vrije geest

vol verlangen uit je weg.

BWV 121

1. Koor

Wij moeten Christus loven,

de zoon van de zuivere maagd Maria,

zo ver als de lieve zon schijnt

en tot het einde van de hele wereld reikt.

2. Aria

O schepsel dat door God is verhoogd,

begrijp niet, nee, nee, bewonder alleen:

God wil door vlees van het vlees heil verwerven

- wat is de schepper van alle dingen toch groot,

en wat ben jij verachtelijk en gering -

om jou daardoor te redden van de ondergang.

3. Recitatief

Het onmetelijke genadewezen

heeft de hemel niet

als woonplaats gekozen,

want het is niet begrensd.

Geen wonder dat verstand en geest

het geheim niet kunen doorgronden

dat het [genadewezen] zich uitstort in een kuis hart.

God kiest het zuivere lichaam als tempel van zijn eer,

om zich in heerlijkheid tot de mensen te wenden.

4. Aria

De vreugdevolle sprong van Johannes*

herkende u al, mijn Jezus.

Nu gelovige armen** u vasthouden,

is het de vurige wens van mijn hart de wereld te verlaten

en zich naar uw kribbe te begeven.

5. Recitatief

Maar wat doet mijn hart als het u ziet in uw kribbe?

Het zucht; met bevende en bijna gesloten lipen

brengt het u zijn dankoffer.

God, die zo onmetelijk was

neemt de gedaante van een knecht en van armoede aan.

Dat heeft hij ter wille van ons gedaan,

laat daarom nu met de engelenkoren

een juichend lof- en danklied horen!

6. Koraal

Lof, eer en dank zij u gebracht,

Christus, geboren uit de zuivere maagd,

en Vader en Heilige Geest

van nu af tot in eeuwigheid.

*in de schoot van Elisabeth, vgl. Lucas 1:41.

** van Simeon, vgl. Lucas 2:28

BWV 122

1.Koor

Het nieuwgeboren kindeke,

de lieve kleine Jezus

brengt wederom een nieuw jaar

aan de uitverkoren christenschare.

2. Aria

O mensen, die dagelijks zondigen,

jullie moeten de vreugde van de engelen zijn.

Hun juichende kreet

dat God met u verzoend is,

heeft u de zoete troost verkondigd.

3. Recitatief

De engelen, die vroeger

voor jullie terugschrokken als voor vervloekten,

vullen nu de lucht in hun verheven koor

om zich te verheugen over jullie heil.

God, die jullie heeft verstoten uit het paradijs,

uit de gemeenschap van de engelen,

zorgt er nu weer voor dat jullie op aarde

door zijn aanwezigheid volkomen zalig worden.

Dank dus nu volmondig

voor de gewenste tijd in het nieuwe verbond.

4. Koraal en aria

Als God verzoend is en onze vriend,

Gelukkig zijn wij die in Hem geloven,

wat kan de boze vijand ons dan doen?

zijn woede kan onze troost niet stelen;

Ondanks duivel en hellepoort,

hun geraas zal ze weinig baten,

is het Jezuskind onze toevlucht.

God is met ons en zal ons beschermen.

5. Recitatief

Dit is een dag die de Heer zelf heeft gemaakt,

die zijn zoon naar deze wereld heeft gestuurd.

O zalige tijd die nu vervuld is!

O gelovig wachten dat nu gestild is!

O geloof dat zijn einde ziet!

O liefde die God naar zich toe trekt!

O vreugde die door de ellende heen dringt

en God het offer van de lippen brengt!

6. Koraal

Het [kindje Jezus][*] brengt het ware jubeljaar,

waarom zouden wij dan voor altijd treuren?

Komaan, nu is het tijd om te zingen,

de kleine Jezus doet al het leed verdwijnen.

[*] svp checken of de eerdere coupletten van dit koraal dat bevestigen.

BWV 143

1. Koor

Loof de Heer, mijn ziel.

2. Koraal

O vredevorst, Heer Jezus Christus,

waarachtig mens en waarachtig God,

een sterke helper in de nood bent u

in leven en in dood;

daarom roepen wij

alleen in uw naam

tot uw vader.

3. Recitatief

Welzalig hij die de God van Jacob als zijn hulp heeft,

wiens hoop op de Heer zijn God is gevestigd.

4. Aria

Duizendvoudig ongeluk, verschrikking,

ellende, angst en een snelle dood,

volken die het land overstromen,

zorgen en nog meer nood,

dat alles zien andere landen,

maar wij zien een gezegend jaar.

5. Aria

De Heer is koning voor eeuwig,

uw God, o Sion, voor altijd.

6. Aria

Jezus, redder van uw kudde,

blijf onze toevlucht,

opdat dit een gelukkig jaar voor ons wordt,

Houd overal de wacht.

Leid, o Jezus, uw schare

tot het volgende nieuwe jaar.

7. Koor en koraal

Halleluja.

Gedenk nu, Heer, uw ambt,

zodat u een vredevorst bent,

en help ons allemaal genadig

nu in deze tijd,

laat voor ons voortaan

uw goddelijk woord

in vrede blijven klinken.

BWV 123

1. Koor

Liefste Immanuel, hertog van de vromen,

o heil van mijn ziel, kom, kom toch snel!

U hebt zich, o hoogste schat, mijn hart toegeëigend

dat voor u van liefde brandt en hevig naar u verlangt.

Niets op aarde

kan mij dierbaarder worden

dan het eeuwige bezit van mijn Jezus.

2. Recitatief

De hemelse zoetheid, het genot van de uitverkorenen

vult hier op aarde reeds mijn hart en mijn gemoed

als ik de naam van Jezus noem

en zijn verborgen manna ken:

zoals de dauw een dor land verkwikt,

zo is mijn hart

ook in gevaar en pijn

verrukt van vreugde door de kracht van Jezus.

3. Aria

Ook de harde kruisreis

en de bittere tranenspijs

jagen mij geen angst aan.

Als het onweer raast,

stuurt Jezus mij uit de hoge

heil en licht.

4. Recitatief

Geen vijand uit de hel kan mij verslinden,

het schreeuwende geweten zwijgt,

zouden vijanden mij soms massaal omringen?

De dood zelf heeft geen macht,

maar mij is de overwinning al toebedacht,

omdat mijn helper, mijn Jezus, zich aan mij toont.

[*]Laat mij, o wereld, uit verachting

in droeve eenzaamheid!

Jezus, die in het vlees is gekomen

en die mijn offer heeft aangenomen,

blijft altijd bij mij.

6. Koor

Verdwijn dus maar, ijdelheden,

u, Jezus, u bent van mij, en ik ben van u;

ik wil mij van de wereld afkeren en mij gereedmaken voor u;

u moet in mijn hart en in mijn mond zijn.

Moge mijn hele leven

u dienstbaar zijn

totdat ik eens in mijn graf word gelegd.

[*]I.p.v. 'laat' kan ook 'verlaat' bedoeld zijn (vgl. BWV 151/2), dan wordt het een andere zin, ik vind deze zin hoe dan ook onduidelijk, checken svp.

BWV 151

1. Aria

Zoete troost, mijn Jezus komt,

Jezus wordt nu geboren.

Hart en ziel verheugen zich,

want mijn liefste God heeft mij

nu uitverkoren voor de hemel.

2. Recitatief

Verheug je, mijn hart,

want nu verdwijnt de smart

die zo lang op je heeft gedrukt.

God heeft zijn liefste zoon

die hem zo lief en dierbaar is,

naar deze wereld gestuurd.

Hij verlaat de hemeltroon

en wil de hele wereld

bevrijden uit haar ketenen

en haar slavernij.

O prachtige daad!

God wordt een mens en wil op aarde

nog lager worden dan wij en nog veel armer.

3. Aria

In de nederigheid van Jezus kan ik troost

en in zijn armoede rijkdom vinden.

Mij openbaart die geringe staat van hem

alleen maar heil en goedheid,

ja, zijn heerlijke hand

wil slechts zegenkransen voor mij vlechten.

4. Recitatief

O dierbare Zoon van God,

nu hebt u voor mij

de hemel opengedaan

en door uw gering-zijn

hebt u het licht van de zaligheid teweeggebracht.

Omdat u nu geheel alleen

de burcht en de troon van uw vader

hebt verlaten uit liefde voor ons,

willen wij u daarvoor ook

in ons hart sluiten.

5. Koraal

Heden zet hij de deur

naar het schone paradijs weer open;

de Cherub staat er niet meer voor,

God zij lof, eer en prijs.

BWV 153

1. Koraal

Kijk toch, lieve God, hoe mijn vijanden,

met wie ik steeds moet vechten,

zo listig en zo machtig zijn

dat ze mij zomaar kunnen neerslaan!

Heer, als uw genade mij niet behoedt,

kunnen duivel, vlees en wereld

mij gemakkelijk in het ongeluk storten.

2. Recitatief

Mijn liefste God, ach, ontferm u toch,

ach, help toch, help mij, stakker die ik ben!

Ik woon hier bij louter leeuwen en draken,

en die willen mij met hun woede en grimmigheid

in korte tijd

volkomen van kant maken.

3. Arioso

Vrees niet, ik ben met u.

zwicht niet, ik ben uw God;

ik sterk u, ik help u ook

met de rechterhand van mijn gerechtigheid.

4. Recitatief

Lieve God, tot mijn zielerust

troost u mij weliswaar in mijn leed,

maar mijn ellende

wordt dag na dag groter,

want ik heb zoveel vijanden,

ze hebben het op mijn leven gemunt,

hun boog is in mijn richting gespannen,

ze richten hun pijlen op mij om mij te gronde te richten,

arioso: Ik moet door hun handen sterven;

recitatief: God, mijn nood is u bekend,

de hele wereld wordt mijn martelaarshol;

arioso: help, helper, help! Red mijn ziel!

5. Koraal

Hoewel alle duivelen

u wilden weerstaan,

zal toch zonder twijfel

God zich niet laten terugdringen;

wat Hij zich heeft voorgenomen

en wat Hij wil,

dat moet ten slotte wel komen

voor het doel dat Hij zich heeft gesteld.

6. Aria

Raas maar, raas maar, o stormen van ellende,

val maar op mij aan, o vloedgolven!

Sla maar over mij heen,

o ongeluksvlammen,

verstoor mijn rust maar, o vijanden,

want God spreekt mij toch troostend toe:

Ik ben uw toevlucht en uw redder.

7. Recitatief

Wees gerust, mijn hart,

verdraag je pijn,

laat je niet terneerslaan door je kruis!

God zal je heus

op het juiste moment verkwikken;

zijn geliefde zoon,

jouw Jezus, moest toen hij nog jong was

nog veel meer ellende doorstaan

toen de tiran Herodes hem

met zijn moorddadige vuisten

bedreigde met de dood, het grootste gevaar!

Nauwelijks was hij op aarde

of hij moest al een vluchteling worden!

Welaan, troost je met Jezus

en geloof vast:

arioso: Aan hen die hier met Christus lijden

zal hij het hemelrijk schenken.

8. Aria

Al moet ik mijn leven

onder kruis en ellende leiden,

in de hemel houdt het op,

daar is alleen gejuich,

daar verandert mijn Jezus het lijden

in gelukzaligheid, in eeuwige vreugde.

9. Koraal

Daarom wil ik terwijl ik nog leef

met vreugde het kruis dragen zoals u dat deed;

mijn God, maak mij daartoe bereid,

het is altijd voor mijn bestwil!

Help mij te doen wat juist is,

zodat ik mijn levensloop kan voltooien,

help mij ook vlees en bloed te bedwingen,

behoed mij voor zonde en schande!

BWV 16

1. Heer God, u loven wij,

Heer God, u danken wij.

Laat de hele wereld u,

God Vader, in eeuwigheid eren.

2. Recitatief

Wij heffen met innige vroomheid

een loflied aan

op dit vreugdevolle moment

en brengen u,

o God, op dit nieuwe jaar

het eerste harte-offer.

Wat hebt u ons niet sinds mensenheugenis

gezegend

en hoeveel liefde en trouw

moet ons hart nog steeds ervaren!

Uw Sion ziet volmaakte rust,

en krijgt geluk en zegen toegeworpen;

de tempel weerklinkt

van psalters en harpen,

en onze ziel bruist

zodra wij innige vroomheid in hart en mond brengen.

O, moet er daarom niet

een nieuw lied klinken

en moeten wij niet in vurige liefde zingen?

3. Aria tutti

Laat ons juichen, laat ons blij zijn:

Gods goedheid en trouw

blijven elke morgen nieuw.

solo

Kroon en zegen zijn hand,

ach, geloof toch dat ons volk

voor eeuwig, eeuwig gelukkig is.

4. Recitatief

Ach, trouwe toeverlaat,

blijf uw waardevolle woord beschermen,

bescherm kerk en school,

dan groeit uw rijk

en wordt Satans lelijke list verstoord;

bewaar slechts de vrede

en de geliefde rust,

dan hebben wij al genoeg ontvangen

en valt ons louter welzijn toe.

Ach, God, u zult het land

nog meer besproeien,

u zult het steeds vebeteren,

u zult het zelf met uw hand

en met uw zegen opbouwen.

Zalig zijn wij als we

voortdurend op u,

mijn Jezus en mijn heil, vertrouwen.

5. Aria

Geliefde Jezus, u alleen

moet de rijkdom van onze ziel zijn.

Wij willen u boven alle schatten

een plaats geven in ons trouwe hart,

ja, zelfs nog wanneer de levensdraad afbreekt,

heft onze geest die zich in God verheugt

met de lippen verlangend een loflied aan:

Geliefde Jezus, u alleen

moet de rijkdom van onze ziel zijn.

6. Koraal

Wij prijzen al die goedheid van u,

Vader op de hemeltroon,

die u ons bewijst

door Christus, uw zoon,

en verder vragen wij u,

geef ons een vredig jaar,

bewaar ons voor alle leed

en voed ons mild.

BWV 19

1.

Er ontstond een gevecht.

De razende slang, de helse draak

bestormt de hemel, woedend en wraakzuchtig.

Maar Michael bedwingt Satans wreedheid

en de engelenschare om hem heen

brengt die ten val.

2. Recitatief

Godlof! De draak ligt terneer.

De ongeschapen Michael

en zijn engelenschare

hebben hem overwonnen.

Daar ligt hij in de duisternis

in ketenen geslagen,

en zijn plaats in het hemelrijk

is niet meer te vinden.

Wij zijn veilig en zeker,

en al jaagt zijn gebrul ons angst aan,

ons lichaam en onze ziel worden

door engelen beschermd.

3. Aria

God stuurt ons naar Mahanaim;*

of wij nu staan of gaan,

wij kunnen in veilige rust

tegenover onze vijanden staan.

Zowel dichtbij als ver weg

is de engel van de Heer om ons heen gelegerd

met vuur, paard en wagen.

4. Recitatief

Wat is de ellendige mens, dat kind van de aarde?

Een worm, een arme zondaar.

Kijk hoe de Heer zelfs hem zo liefheeft

dat hij hem niet te gering acht

en hem de hemelkinderen toezendt,

het leger van de serafijnen,

om hem te bewaken en voor hem te strijden,

om hem te beschermen.

5. Aria

Blijf, o engelen, blijf bij mij!

Leid mij aan mijn beide zijden,

zodat mijn voet niet uitglijdt!

Maar leer mij ook hier

uw grote 'Heilig!' zingen

en de Allerhoogste dank betuigen!

6. Recitatief

Laten wij het aangezicht

van de vrome engelen liefhebben

en hen niet met onze zonden

verjagen of verdriet doen.

Mogen zij, wanneer de Heer ons opdraagt

de wereld vaarwel te zeggen,

tot onze zaligheid

ook onze hemelwagen zijn.

7. Koraal

Laat uw engelen met mij mee rijden

op Elia's rode wagen

en mijn ziel bewaren,

zoals ze Lazarus hebben bewaard na zijn dood.

Laat mijn ziel rusten in uw schoot,

vervul haar met vreugde en troost,

totdat het lichaam uit de aarde komt

en met haar wordt verenigd.

*plaats waar Jacob de engelen ontmoette, vgl. Gen. 32:2.

BWV 28

1. Aria

Godlof! Nu loopt het jaar ten einde,

het nieuwe jaar is al in aantocht.

Gedenk, mijn ziel

hoeveel goeds Gods handen je

in het oude jaar hebben gedaan!

Hef een vrolijk danklied voor hem aan!

Dan zal hij je blijven gedenken

en je in het nieuwe jaar nog meer schenken.

2. Koraal

Loof nu, mijn ziel, de Heer,

en al wat in mij is zijn heilige naam!

Hij vermeerdert zijn weldaden,

vergeet dat niet, o mijn hart!

Hij heeft je je zonden vergeven

en geneest je grote zwakheid,

hij redt je arme leven,

neemt je in zijn schoot,

overladen met rijke troost,

verjongd als de adelaar.

De koning zorgt voor gerechtigheid, behoedt

hen die lijden in zijn rijk.

3. Recitatief en Arioso

'Zo spreekt de Heer: Ik zal mij over hen verblijden en hun weldoen en ik zal hen voorgoed in dit land planten met heel mijn hart en heel mijn ziel.' (Jer. 32:41)

4. Recitatief

God is een bron waaruit louter goedheid stroomt,

God is een licht waarin louter genade schijnt,

God is een schat die louter zegen is,

God is een Heer die trouw is en het goed met ons voorheeft.*

Wie hem gelovig liefheeft, hem liefhebbend eert als een kind,

van harte naar zijn woord luistert

en zich afwendt van slechte paden,

aan hem geeft hij zich met al zijn gaven:

wie God heeft, die moet alles hebben.

5. Aria, duet

God heeft ons dit jaar gezegend,

zodat weldoen en welzijn elkaar hebben ontmoet.

Wij prijzen hem van harte en vragen daarnaast

of hij ons ook een gelukkig nieuw jaar wil geven.

Wij verwachten dat van zijn vasthoudende goedheid

en prijzen hem er bij voorbaat al om met een dankbaar gemoed.

6. Koraal

Wij prijzen al die goedheden van u,

Vader op de hemelse troon,

die u ons bewijst

door Christus uw zoon,

en verder vragen wij u:

Geef ons een vreedzaam jaar,

bewaar ons voor alle leed

en voed ons mild!

*'helzlich' zal toch wel 'herzlich' moeten zijn?

BWV 35

Deel I

1. Concerto

2. Aria

Geest en ziel raken in verwarring

wanneer ze u, mijn God, aanschouwen.

Want van de wonderen die ze kennen

en die het volk juichend opsomt,

zijn ze doof en stom geworden.

3. Recitatief

Ik verwonder mij;

want alles wat wij zien

moet ons tot verwondering brengen.

Als ik u aanschouw,

o dierbare zoon van God,

dan vluchten

rede en verstand.

U zorgt er gewoon voor

dat andere wonderwerken vergeleken met u niets waard zijn.

Pas u bent

wat naam, daden en ambt betreft,

wonderbaarlijk;

met u is geen enkel wonder op deze aarde te vergelijken.

Doven geeft u het gehoor terug,

stommen het spreken;

ja, wat nog meer,

met één woord opent u blinde oogleden.

Dit, dit zijn wonderwerken,

en hun kracht

kan zelfs door het engelenkoor niet worden uitgesproken.

4. Aria

God heeft alles welgedaan.

Zijn liefde, zijn trouw

worden voor ons dagelijks vernieuwd.

Als angst en zorgen op ons drukken,

heeft hij rijke troost gezonden,

omdat hij dagelijks over ons waakt:

God heeft alles welgedaan.

Deel II

5. Symfonia

6. Recitatief

Ach, sterke God, laat mij

dit toch steeds bedenken,

dan kan ik u

verheugd in mijn ziel laten neerdalen.

Laat uw zoete 'Effatha'*

het volkomen verstokte hart verzachten;

ach, leg slechts

uw genadige vinger in mijn oren,

anders ben ik straks verloren.

Raak ook mijn tongriem aan

met uw sterke hand,

opdat ik die wondertekenen

in heilige vroomheid prijs

en mij een kind en erfgenaam betoon.

7. Aria

Ik wens alleen maar bij God te leven.

Ach, was de tijd maar vast gekomen

om een vrolijk halleluja

aan te heffen samen met alle engelen!

Mijn liefste Jezus, verwijder toch

het jammerlijke juk van mijn pijn

en laat mij weldra in uw handen

mijn martelaarsleven beëindigen!

* 'word geopend' (Marcus 7:34)

BWV 55

1. Aria

Ik armzalig mens, ik knecht van de zonde,

voor Gods aangezicht ga ik

met angst en beven naar het gericht.

Hij is rechtvaardig, ik ben onrechtvaardig,

ik armzalig mens, ik knecht van de zonde!

2. Recitatief

Ik heb in strijd met Gods wil gehandeld

en heb het pad

dat hij mij heeft voorgeschreven

niet gevolgd.

Waar moet ik heen? Zelfs als ik de vleugels van het morgenrood

zou kiezen om daarmee te vluchten

naar het uiteinde van de zee,

zal de hand van de Allerhoogste mij toch vinden

en mij mijn zonden betaald zetten.

Ach ja!

zelfs als de hel mij

en mijn zonden zou opnemen,

zou toch de gramschap van de Allerhoogste daar zijn.

De aarde beschermt mij niet,

ze dreigt mij, monster, te verslinden;

en als ik naar de hemel wil zweven,

dan woont God daar, die het vonnis over mij uitspreekt.

3. Aria

Ontferm u,

laat mijn tranen u vermurwen

laat ze uw hart bereiken,

ontferm u!

Ontferm u,

matig ter wille van Jezus Christus

uw naijverige toorn,

ontferm u!

4. Recitatief

Ontferm u!

Maar nu troost ik mij,

ik wil niet voor het gericht staan

en liever naar de genadetroon

van mijn vrome vader gaan.

Ik houd hem zijn zoon voor,

diens lijden, diens verlossingswerk,

dat hij voor mijn schuld

heeft betaald en genoegdoening* heeft gegeven,

en ik vraag hem om geduld,

voortaan zal ik het niet meer doen.

Dan neemt God mij weer genadig aan.

5. Koraal

Al ben ik van u afgedwaald,

ik kom weer bij u terug;

uw zoon heeft ons immers verzoend

met zijn angst en zijn doodspijn.

Ik loochen mijn schuld niet,

maar uw genade en gunst

zijn veel groter dan de zonde

die ik voortdurend bij mezelf aantref.

* 'genung' zal toch wel 'genug' moeten zijn?

BWV 98

1.

Wat God doet dat is welgedaan,

zijn wil blijft rechtvaardig.

Ik zal zwijgend aanvaarden

wat hij voor mij beschikt.

Hij is mijn God

die in de nood

mij weet te bewaren;

daarom laat ik hem alles maar besturen.

2. Recitatief

Ach God, wanneer zult u mij

van mijn ellendige lijden

en mijn angst verlossen?

Hoe lang moet ik dag en nacht

om hulp roepen?

En er is geen redder!

De Heer is al diegenen nabij

die op zijn macht

en zijn genade vertrouwen.

Daarom wil ik

op God alleen bouwen,

want hij verlaat de zijnen niet.

3. Aria

Houd op met wenen, ogen!

Ik draag immers geduldig

mijn zware juk.

God de Vader leeft nog;

van de zijnen

verlaat hij niemand.

Houd op met wenen!

Houd op met wenen, ogen!

4. Recitatief

God heeft een hart dat overstroomt van ontferming.

Als onze mond in zijn oren klaagt

en hem in geloof en vertrouwen

vertelt over de pijn van het kruis,

dan breekt zijn hart

en moet hij zich wel over ons ontfermen.

Hij houdt zijn woord;

hij zegt: Klopt,

en u zal worden opengedaan.

Laten wij dus voortaan

als de nood zeer hoog is,

ons hart tot God alleen verheffen.

5. Aria

Ik verlaat mijn Jezus pas

als zijn aangezicht

mij heeft verhoogd of gezegend.

Hij alleen

moet mijn toevlucht zijn in alles

wat mij aan kwaad kan overkomen.

BWV 152

1.

2. Aria

Betreed de baan van het geloof,

God heeft de steen gelegd

die Sion bevestigt en draagt,

betreed de baan van het geloof!

3. Recitatief

De Heiland is gesteld

tot een val en opstanding in Israël.*

Het is niet de schuld van de edelsteen

als de boze wereld zich zo hard aan hem stoot,

ja, door hem in de hel stort,

omdat ze kwaadaardig tegen hem op botst

en Gods gunst en genade niet onderkent.

Maar zalig is

een uitverkoren christen,

die op deze hoeksteen zijn geloof baseert,

want daardoor vindt hij heil en verlossing.

4. Aria

O steen, boven alle schatten verheven,

help mij om altijd

door het geloof

mijn zaligheid op u te baseren

en mij niet aan u te stoten.

O steen, boven alle schatten verheven,

help mij om altijd

door het geloof

mijn zaligheid op u te baseren!

5. Recitatief

Laat de verstandige wereld zich maar ergeren

dat Gods zoon

de hoge eretroon verlaat,

dat hij het kleed van vlees en bloed aantrekt

en wil lijden tussen de mensen.

De grootste wijsheid van deze aarde

moet voor het plan van de Allerhoogste

de grootste dwaasheid worden.

Wat God heeft besloten

kan het verstand toch niet doorgronden;

het is een blinde leider die de blinden van geest misleidt.

6.

Ziel:

Hoe moet ik u, liefste der zielen, omhelzen?

Jezus:

Verloochen uzelf en verlaat alles!

Ziel:

Hoe moet ik het eeuwige licht herkennen?

Jezus:

Herken mij in het geloof en erger u niet!

Ziel:

Kom, leer mij, Heiland, de aarde versmaden!

Jezus:

Kom, ziel, ga door het lijden naar de vreugde!

Ziel:

Ach, trek aan mij, liefste, dan zal ik u volgen!

Jezus:

U schenk ik de kroon na ellende en smaad.

* vgl. Lucas 2:34.

BWV 163

1. Aria

Ieder het zijne!

Als de overheid

tol, belasting en giften eist,

moet men niet weigeren

zijn plicht te doen!

Maar het hart blijft van de Hoogste alleen.

2. Recitatief

U bent, mijn God, de schenker van alle gaven;

wat wij bezitten hebben wij

uitsluitend uit uw hand ontvangen.

U, u hebt ons gegeven

geest, ziel, lichaam en leven

en have en goed en eer en rang!

Wat zouden wij u

uit dankbaarheid

daarvoor kunnen betalen,

alles wat wij bezitten

is immers alleen van u en geenszins van ons?

Maar er is nog één ding dat u, God, behaagt:

alleen ons hart, Heer, moet de munt zijn

waarmee wij u betalen.

Maar ach, is dat geen waardeloos geld?

De satan heeft uw beeltenis daarop beschadigd,

er is een valse munt in omloop gebracht.

3. Aria

Laat mijn hart de munt zijn

die ik u, mijn Jezus betaal!

Ze is weliswaar niet al te zuiver,

maar Heer, kom toch en vernieuw

haar fraaie glans!

Kom, werk, smelt en vorm,

zodat uw evenbeeld bij mij

geheel vernieuwd kan glanzen!

4. Recitatief

Ik wilde u,

o God, graag mijn hart geven;

de wil ís er wel,

maar vlees en bloed verzetten zich altijd.

Omdat de wereld

mijn hart gevangen houdt

wil ze zich de prooi niet laten afnemen;

maar ik moet de wereld haten

als ik u wil liefhebben.

Vul dus mijn hart met uw genade,

haal al het wereldse en alle lusten eruit weg,

en maak van mij een ware christen.

5. Aria

Ontneem mij mezelf

en geef me aan u!

Ontneem mij mezelf en mijn wil

zodat ik uw wil kan vervullen;

geef u aan mij met uw goedheid,

zodat mijn hart en mijn gemoed

voor altijd in u blijven.

Ontmeem mij mezelf en geef me aan u!

6. Koraal

Leid ook mijn hart en zin

door uw geest zo

dat ik alles mijd

wat mij van u kan scheiden

en ik eeuwig een lidmaat

aan uw lichaam blijf.

BWV 165

1.

O heilig bad van geest en water

dat ons inlijft bij Gods rijk

en ons in het boek des levens schrijft!

O vloed die met wonderkracht

alle misdaden verdrinkt

en ons het nieuwe leven schenkt!

O heilig bad van geest en water!

2. Recitatief

Het zondige voortbrengsel van Adams vervloekte nazaten

baart Gods toorn, de dood en het verderf.

Want wat uit vlees geboren is,

is niets anders dan vlees, door zonden besmet,

vergiftigd en bevlekt.

Hoe zalig is een christen!

Hij wordt in het bad van geest en water

een kind van zaligheid en genade.

Hij hult zich in Christus

en in de witte zijde van zijn onschuld,

hij wordt in het doopbad gekleed

met het bloed van Christus, het purperen erekleed.

3. Aria

Jezus, die mij uit grote liefde

in de doop leven, heil

en zaligheid hebt beloofd,

help me mij daarover te verheugen

en het genadeverbond te vernieuwen

alle dagen van mijn leven.

4. Recitatief

Ik heb immers, o bruidegom van mijn ziel,

omdat u mij opnieuw gebaard hebt,

gezworen u eeuwig trouw te zijn,

o heilig Godslam;

maar ach, ik heb het verbond van de doop vaak gebroken

en ik ben niet nagekomen wat ik had beloofd,

ontferm u, Jezus,

uit genade over mij!

Vergeef me mijn zonden,

u weet, mijn God, hoeveel pijn de beet

van de oude slang mij doet;

het gif van de zonde richt mijn lichaam en mijn ziel te gronde,

help mij gelovig voor u te kiezen,

o bloedrood slangenbeeld

dat aan het kruis is verhoogd,

dat alle pijn wegneemt

en mij verkwikt als al mijn krachten het begeven.

5. Aria

Jezus, dood van mijn dood,

laat mij in mijn leven

en in mijn laatste nood

voor ogen staan

dat u het slangetje van mijn heil bent

voor het vergif van de zonde!

Genees, Jezus, ziel en geest,

zodat ik leven vind!

6. Koraal

Zijn woord, zijn doop, zijn avondmaal

weren elk ongeluk af,

de Heilige Geest leert ons

in het geloof daarop te vertrouwen.

BWV 185

1. Aria, duet

Barmhartig hart van eeuwige liefde,

wek mijn hart op, laat het door u ontroeren;

opdat ik ontferming en goedheid beoefen,

o, vlam van liefde, doe mij wegsmelten!

Barmhartig hart van eeuwige liefde,

wek mijn hart op, laat het door u ontroeren!

2. Recitatief

O harten, die veranderd zijn

in steen en rots,

vervloei en word zacht;

bedenk wat de Heiland u leert,

beoefen, beoefen barmhartigheid

en probeer nog op aarde

aan de Vader gelijk te worden.

Ach, grijp niet in

in het oordeel van de Allerhoogste

door zelf verboden vonnissen uit te spreken,

anders zal zijn naijver u vernietigen.

Vergeef, dan wordt ook u vergeven;

geef, geef in dit leven;

vergaar een kapitaal

dat God daarginds eens

met hoge rente zal terugbetalen;

want zoals u meet, zult u ook gemeten worden.

3. Aria

Streef er in deze tijd naar,

o ziel, om royaal uit te strooien,

dan zal de oogst u verheugen

in de rijke eeuwigheid,

waar degene die iets goeds heeft gezaaid

vrolijk zijn schoven kan gaan bekijken.

4. Recitatief

Eigenliefde streelt.

Probeer eerst

de balk uit je eigen oog te verwijderen,

misschien kun je je dan ook bezighouden met splinters

in de ogen van je naaste.

Al is je naaste niet volkomen onberispelijk,

weet dat ook jij geen engel bent,

verbeter je gebreken!

Hoe kan de ene blinde met de andere

toch de juiste weg vinden?

Zullen ze niet allebei

tot hun verdriet in de kuilen vallen?

5. Aria

Dit is de kunst van christenen:

dat ze alleen God en zichzelf kennen,

dat ze branden van ware liefde,

niet ongeoorloofd oordelen,

of het gedrag van anderen de grond in boren,

dat ze niet vergeten

de naaste ruim te meten

dat wekt de gunst van God en mensen,

dat is de kunst van christenen.

6. Koraal

Ik roep tot u, Heer Jezus Christus,

Ik smeek u, hoor mijn geklaag,

verleen mij genade op dit moment,

laat mij de moed toch niet verliezen;

de juiste weg, o Heer,

die wilt u mij tonen:

voor u leven,

mijn naaste van dienst zijn,

en uw woord houden.

BWV 196

1. Symfonia

2.

'De Heer gedenkt en zegent ons, zegenen zal hij het volk van Israël, zegenen het huis van Aäron.' (Psalm 115:12)

3.

'Hij zal zegenen wie de Heer vrezen, kleinen zowel als groten.' (Psalm 115:13)

4. 'Moge de Heer u talrijk maken, u en uw kinderen.' (Psalm 115: 14) 'Moge de Heer u zegenen.'

5. Koor

'Gezegend zijt gij door de Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft.' Psalm 115: 15) 'Gij zijt de gezegenden van de Heer. Amen.'

BWV 199

1. Recitatief

Mijn hart drijft in het bloed

omdat het gebroed van de zonden

in Gods heilige ogen

van mij een monster maakt;

en mijn geweten voelt pijn,

omdat de zonden voor mij niets anders zijn dan helse beulen.

Gehate zondennacht,

jij, jij alleen

hebt me in die nood gebracht!

En jij, lelijk zaad van Adam,

berooft mijn ziel van alle rust

en sluit de hemel voor haar!

Ach, ongehoorde smart!

Geen troost kan mijn verdorde hart

nu nog bevochtigen;

en ik moet mij verbergen voor hem

voor wie zelfs de engelen hun aangezicht bedekken.

2. Aria

Zwijgende zuchten, stille klachten;

spreken jullie nu maar mijn pijn uit,

want mijn mond is gesloten.

En jullie, natte tranen

kunnen er betrouwbaar van getuigen

hoezeer mijn zondige hart heeft geboet.

Mijn hart is nu een bron van tranen,

mijn ogen zijn hete bronnen.

Ach God, wie kan u toch tevredenstellen?

3. Recitatief

Maar God moet mij genadig zijn,

want ik was mijn hoofd met as

en mijn gezicht met tranen,

ik sla mij op de borst vol berouw en verdriet

en vol weemoed zeg ik:

'Moge God mij zondaar genadig zijn!'

Ach ja, zijn hart breekt,

en mijn ziel spreekt:

4. Aria

Diep gebogen en vol berouw

lig ik, liefste God, vóór u.

Ik beken mijn schuld,

maar heb toch geduld,

heb toch geduld met mij!

5. Recitatief

Als antwoord op dit smartelijke berouw

vallen mij deze troostende woorden toe:

6. Koraal

Ik, uw bedroefde kind,

werp al mijn zonden,

die in mij zitten

en mij zo hevig bang maken,

in uw diepe wonden,

want ik heb altijd heil ontvangen.

7. Recitatief

Ik ga liggen in die wonden

als in het juiste stenen graf;

zij moeten mijn rustplaats zijn.

Daarheen wil ik gelovig zweven

en vervolgens wil ik verheugd en vrolijk zingen.

8. Aria

Wat verheugt mijn hart zich

nu God verzoend is

en mij na berouw en verdriet

de zaligheid niet meer onthoudt,

en zijn hart niet meer voor me sluit,

en mij na berouw en verdriet

de zaligheid niet meer onthoudt,

en zijn hart niet meer voor me sluit.

Bachcantates

BWV 34

1.

O eeuwig vuur, o oorsprong van de liefde,

ontsteek de harten en wijd ze in.

Laat hemelse vlammen dóórdringen en golven,

wij wensen, o Hoogste, uw tempel te zijn,

ach, mogen de gelovige zielen u bevallen.

2. Recitatief

Heer, onze harten houden u

uw woord van waarheid voor:

u wilt graag bij mensen zijn,

moge het hart u dus toebehoren;

Heer, trek genadig binnen.

Zo'n uitverkoren heiligdom

heeft zelf de grootste roem.

3. Aria

Heil u, o uitverkoren zielen,

die God als woning heeft uitgezocht.

Wie kan een groter heil verwachten?

Wie kan de hoeveelheid zegen tellen?

En dit heeft de Heer gedaan.

4. Recitatief

Als God de heilige tenten kiest

die hij met heil bewoont,

dan moet hij daar ook de zegen op uitstorten,

dan wordt de zetel van het heiligdom beloond.

De Heer roept over zijn gewijde huis

het zegewoord uit:

5. Tutti

'Vrede over Israël'

Dankt de hoogste wonderhanden,

dankt, God heeft aan u gedacht.

Ja, zijn zegen werkt met macht

om vrede over Israël,

vrede over u te brengen.

BWV 87

1.

'Tot nu toe hebt u niets gebeden in mijn naam.'

2. Recitatief

O woord dat geest en ziel doet schrikken!

O mensen, luister naar die kreet, naar wat daarachter zit!

U hebt de wet en het evangelie opzettelijk overtreden,

en daarom moet u onverwijld boetvaardig en vroom bidden.

3. Aria

Vergeef ons onze schuld, o vader,

en heb nog geduld met ons

als wij vroom bidden

en zeggen: Heer, op uw bevel,

ach, spreek niet meer in spreekwoorden,

maar help ons en kom voor ons op!

4. Recitatief

Als onze schuld tot aan de hemel stijgt,

u ziet en kent immers mijn hart, dat niets voor u verzwijgt,

probeer mij dus te troosten!

5. Bassolo

'In de wereld bent u bevreesd; maar wees getroost, ik heb de wereld overwonnen.'

6. Aria

Ik wil lijden, ik wil zwijgen,

Jezus zal mij hulp bieden,

want hij troost mij na de smart.

Verdwijn, zorgen, verdriet en geklaag,

want waarom zou ik de moed verliezen?

Kom tot bedaren, bedroefd hart!

7. Koraal

Moet ik bedroefd zijn?

Als Jezus mij liefheeft

is alle smart voor mij

zoeter dan honing,

duizend suikerkussen

drukt hij op mijn hart.

Als de pijn komt,

verandert zijn liefde

ook bitter leed in vreugde.

BWV 90

1.

Een verschrikkelijk einde

sleurt u mee, o zondige verachters.

De maat van uw zonden is vol,

maar uw verstokte hart

is zijn rechter volkomen vergeten.

2. Recitatief

De goedheid van de Hoogste vernieuwt zich elke dag,

maar de ondankbaarheid zondigt voortdurend onvoorwaardelijk.

O, zo leidt een wanhopig slechte schade

u naar de ondergang.

Ach, raakt dit uw hart niet,

zodat Gods goedheid u

tot ware boete brengt?

Zijn trouwe hart vertoont zich

in talloze weldaden:

nu eens laat hij tempels bouwen,

dan weer wordt het veld gereedgemaakt

waarop het manna van het woord valt

dat voor uw behoud zorgt.

Maar o, slechtheid van dit leven,

die weldaad is aan u verspild.

3. Aria

Zo dooft de wrekende rechter in zijn ijver

de lamp van het woord toch uit, als straf.

U moet, o zondaars, door eigen schuld

de schending van heilige plaatsen dulden,

u maakt van tempels huizen van moord.

4. Recitatief

Maar Gods ogen aanschouwen ons als uitverkorenen.

En al kan geen mens het aantal vijanden tellen,

de held in Israël beschermt ons,

zijn arm houdt de opmars van de vijanden tegen

en helpt ons uit de nood;

in gevaar wordt de kracht van het woord

des te meer zichtbaar en duidelijk.

5. Koraal

Leid ons met uw rechterhand

en zegen onze stad en ons land;

geef ons altijd uw heilig woord,

behoed ons voor list en moord van de duivel;

geef ons een zalig uurtje,

opdat wij eeuwig bij u zijn.

BWV 128

1.

Alleen op Christus' hemelvaart

baseer ik het dat ik hem zal volgen,

en daarmee overwin ik altijd

alle twijfel, angst en pijn;

want omdat het hoofd in de hemel is,

zal Jezus Christus zijn ledematen

op de juiste tijd laten nakomen.

2. Recitatief

Ik ben bereid, kom, haal mij!

Hier in de wereld

zijn ellende, angst en pijn;

maar daar in Salems tent

zal ik verheerlijkt zijn.

Daar zie ik God van aangezicht tot aangezicht,

zoals zijn heilige woord mij belooft.

3. Aria

Komaan, komaan, verkondig overal

met luid geschal:

Mijn Jezus zit aan de rechterhand van God!

Wie probeert mij te overvallen?

Al is hij van mij weggenomen,

eens kom ik daar

waar mijn verlosser leeft.

Mijn ogen zullen hem in grote helderheid aanschouwen.

O, kon ik nu maar vast een tent voor mij bouwen!

Waar dan? Vergeefse wens!

Hij woont niet op bergen en in dalen,

zijn almacht openbaart zich overal,

dus zwijg, vermetele mond,

probeer haar niet te doorgronden!

4. Aria

Er zal geen mens te vinden zijn

die zijn almacht kan doorgronden,

mijn mond verstomt en zwijgt.

Ik zie tussen de sterren door

dat hij zich al van verre

vertoont aan de rechterhand van God.

5. Koraal

Dan zult u mij

aan uw rechterhand plaatsen

en over mij als over uw kind

een genadig oordeel vellen,

mij brengen tot het genot

waarin ik uw heerlijkheid

zal aanschouwen

in alle eeuwigheid.

BWV 130

1.

Heer God, wij allen prijzen u

en wij moeten u danken

voor uw schepselen de engelen,

die om uw troon zweven.

2. Recitatief

Hun heldere glans en hun grote wijsheid tonen

hoe God zich over ons mensen heen buigt,

doordat hij zulke helden, zulke wapenen

voor ons heeft geschapen.

Tot zijn eer rusten zij nooit,

al hun ijver is er uitsluitend op gericht

om u heen te zijn, Heer Christus,

en om uw arme hoopje mensen:

Hoe noodzakelijk is die bewaking niet

nu Satan zo woedend en machtig is?

3. Aria

De oude draak brandt van nijd

en verzint steeds nieuw lijden,

om het kleine hoopje los te rukken.

Hij zou graag verdelgen wat van God is,

hij heeft listen nodig

omdat hij rust noch duur kent.

4. Recitatief

Maar heil ons, want dag en nacht

waakt de engelenschaar

om de aanval van Satan af te weren!

Een Daniël die tussen leeuwen zit,

ervaart dat de hand van de engel hem beschermt.

Als daar het vuur

in de brandende oven van Babel geen schade aanricht,

laten gelovigen een danklied horen.

Zo vertoont zich in gevaar

ook nu nog de hulp van de engelen.

5. Aria

Laat, o vorst der Cherubijnen,

de verheven schare van die helden

altijd

uw gelovigen van dienst zijn

zodat zij hen op de wagen van Elia

naar de hemel toe dragen.

6. Koraal

1. Daarom moeten wij u loven

en uw eeuwig danken, God,

zoals ook de schare van de lieve engelen

u prijzen nu en in eeuwigheid.

2. En wij vragen u, wilt u hen altijd

opdragen bereid te zijn

om uw kleine kudde te beschermen,

dan houdt uw goddelijk woord zijn waarde.

BWV 149

1. Koor

'Men zingt met vreugde over de overwinning in de tenten van de rechtvaardigen. De rechterhand van de Heer behaalt de overwin ning.

De rechterhand van de Heer is verhoogd, de rechterhand van de Heer behaalt de overwinning.' (Psalm 118: 15, 16)

2. Aria

Kracht en sterkte moet gezongen worden

tot God, het Lam dat de Satan heeft

bedwongen en verjaagd,

de Satan die ons dag en nacht aanklaagt.

Eer en overwinning hebben de vromen

ontvangen door het bloed van het Lam.

3. Recitatief

Ik vrees nog geen

duizend vijanden,

want Gods engelen zijn

om mij heen gelegerd;

als alles valt, als alles breekt,

ben ik toch rustig.

Hoe zou ik de moed kunnen verliezen?

God stuurt ook nog paard en wagen

en hele scharen engelen naar me toe.

4. Aria

Gods engelen verlaten mij nooit,

zij zijn overal bij mij.

Als ik slaap, waken zij,

als ik ga,

als ik sta,

dragen ze mij op hun handen.

5. Recitatief

Ik dank u daarvoor,

lieve God;

geef daarbij

dat ik berouw heb van mijn zondig handelen,

dat mijn engel zich daarover verheugt,

zodat hij mij op mijn sterfdag

naar de hemel draagt, naar uw schoot.

6. Aria

Wees waakzaam, heilige wachters,

de nacht is bijna voorbij.

Ik verlang en zal niet rusten

voordat ik voor het aangezicht

van mijn geliefde vader sta.

7. Koraal

Ach Heer, laat uw lieve engeltjes

aan het eind van mijn leven mijn ziel

naar Abrahams schoot toe dragen.

Laat mijn lichaam in zijn slaapkamertje

zacht en zonder enige kwelling en pijn

rusten tot de Jongste Dag!

Wek mij dán op uit de dood

in alle vreugde, o Zoon van God,

mijn Heiland en genadetroon!

Heer Jezus Christus, verhoor mij, verhoor mij,

ik zal u eeuwig prijzen.

BWV 172

1. Koor

Weerklink, liederen, weerklink, snaren!

O, zalige tijden!

God wil de zielen tot zijn tempels maken.

2. Recitatief

'Wie mij liefheeft, die zal mijn woord houden, en mijn vader zal hen liefhebben, en wij zullen tot hem komen en bij hem wonen.' (Joh. 14:23)

3. Aria

Heiligste Drieëenheid

grote Eregod,

kom toch in de genadetijd

bij ons wonen,

kom toch in onze hartetenten,

ook al zijn ze gering en klein,

kom toch, kom en laat u toch bidden,

kom en neem uw intrek bij ons,

kom en laat u toch bidden,

kom en neem uw intrek bij ons!

Heiligste Drieëenheid,

Grote Eregod.

4. Aria

O zieleparadijs,

waar Gods geest doorheen waait,

de geest die bij de schepping blies,

die nooit vergaat;

komaan, bereid je voor,

de Trooster nadert.

5. Aria

Sopraan

Kom, laat mij niet langer wachten,

kom, o zachte hemelwind,

waai door de hof van mijn hart!

Alt

Ik verkwik je, mijn kind.

Sopraan

Liefste liefde, die zo zoet bent,

overvloed van alle genot!

Ik verga als u er niet bent.

Alt

Ontvang van mij de genadekus.

Sopraan

Wees welkom bij mij in het geloof,

hoogste liefde, kom binnen!

U hebt mijn hart in bezit genomen.

Alt

Ik ben van u, en u bent van mij!

U bent van mij, en ik ban van u!

6. Koraal

Een schijnsel van vreugde komt van God naar mij toe

als u mij met uw oogjes

vriendelijk aankijkt.

O, Heer Jezus, mijn dierbare goed,

uw woord, uw geest, uw lichaam en bloed

verkwikken mijn gemoed.

Neem mij

vriendelijk

in uw armen, zodat ik warm word van genade;

op uw uitnodigende woord kom ik naar u toe.

vertaling van de teksten uit cantates 66, 99, 114, 116, 126, 129, 155, 156, 186

BWV 6, Bleib bei uns, denn es will Abend werden

1.

Blijf bij ons, want het wordt avond, en de dag is ten einde.

2. Aria

Hooggeprezen Zoon van God,

moge het u behagen

dat wij nu voor uw troon

een smeekbede neerleggen:

Blijf, ach blijf ons licht

nu de duisternis valt.

3. Koraal

Ach, blijf bij ons, Heer Jezus Christus,

omdat het nu het avond is geworden,

uw goddelijk woord, het heldere licht

laat het bij ons niet doven.

In deze laatste droeve tijd

geef ons standvastigheid,

zodat wij uw woord en sacrament

zuiver houden tot aan ons einde.

4. Recitatief

De duisternis heeft

op veel plaatsen veld gewonnen.

Maar hoe is dat gekomen?

Alleen maar doordat zowel de kleinen als de groten

niet in gerechtigheid

o God, voor uw ogen hebben gewandeld,

en in strijd met hun christenplicht hebben gehandeld.

Daarom hebt u ook de kandelaar omvergeduwd.

5. Aria

Jezus, laat ons het oog op u houden,

zodat wij geen

zondige wegen bewandelen.

Laat het licht

van uw woord helder voor ons schijnen

en altijd trouw van u getuigen.

6. Koraal

Bewijs uw macht, Heer Jezus Christus,

die de Heer van alle heren bent;

bescherm uw arme christenheid,

zodat ze u prijst in eeuwigheid.

BWV 66, Erfreut euch, ihr Herzen

1.

Verheugt u, o harten,

verdwijn, o smarten,

de Heiland leeft en heerst in u.

U kunt verjagen

het treuren, het vrezen, het angstige schromen,

de Heiland bekrachtigt zijn geestelijk rijk.

2. Recitatief

Het breekt, het graf, en daarmee onze nood,

de mond verkondigt Gods daden;

de Heiland leeft, dus zijn in nood en dood

de gelovigen volkomen veilig.

3. Aria

Laat voor de Hoogste een danklied weerklinken

vanwege zijn ontferming en eeuwige trouw.

Jezus verschijnt om ons vrede te geven,

Jezus roept ons op om met hem te leven,

dagelijks wordt zijn barmhartigheid vernieuwd!

4. Recitatief, duet

De hoop:

Verheugd met Jezus leven

is stralende zonneschijn voor ons hart.

Van troost vervuld je Heiland aanschouwen

en in jezelf een hemelrijk bouwen

dat typeert de ware christen.

Maar omdat ik hier hemels gelaafd word,

zoekt mijn geest hier zijn lust en zijn rust,

mijn Heiland roept mij krachtig toe:

'Mijn graf en mijn sterven brengen u leven,

mijn opstanding is uw troost.'

Mijn mond wil wel een offer brengen,

mijn Heiland, maar hoe klein,

hoe weinig en hoe uiterst gering

zal het voor u, o grote overwinnaar, zijn,

als ik u een lied breng van overwinning en dank.

De hoop:

Mijn ogen zien de opgestane Heiland,

de dood houdt hem niet gevangen.

De vrees:

Mijn ogen zien geen opgestane Heiland,

de dood houdt hem nog gevangen.

De hoop:

Wat, mag er nog vrees in een hart ontstaan?

De vrees:

Laat het graf soms doden gaan?

De hoop:

Als het God is die in een graf ligt,

dan houden graf en dood hem niet vast.

De vrees:

Ach God! Gij die de dood overwint,

voor u wijkt de grafsteen, het zegel breekt,

ik geloof, maar kom mijn zwakheid te hulp,

u kunt mij sterker maken;

overwin mij en mijn twijfel,

de God die wonderen doet

heeft mijn geest met troostkracht gesterkt,

zodat die de opgestane Jezus opmerkt.

5.

De vrees:

Ik vrees wel de duisternis van het graf

en klaagde dat mijn heil mij nu is afgenomen.

De hoop:

Ik vrees niet de duisternis van het graf

en hoopte dat mijn heil mij niet is afgenomen.

De hoop en de vrees:

Nu is mijn hart vol troost,

en ook al woedt een vijand tegen mij,

in God zal ik kunnen overwinnen.

6. Koraal

Halleluja! Halleluja! Halleluja!

Daarom zullen wij allen vrolijk zijn,

Christus zal onze troost zijn.

Kyrie, eleis.

BWV 99, Was Gott tut, das ist wohlgetan

1.

Wat God doet dat is welgedaan,

zijn wil blijft steeds rechtvaardig;

zoals hij mijn zaken ter hand neemt,

daar blijf ik stil bij.

Hij is mijn God,

die in de nood

mij kan behoeden;

daarom laat ik hem regeren.

2. Recitatief

Zijn woord van waarheid staat vast

en zal mij niet bedriegten,

omdat het de gelovigen niet laat vallen of ondergaan.

Ja, omdat het mij leidt over de weg naar het leven,

is mijn hart rustig en tevreden

met Gods vadertrouw en genade

en heeft het geduld

als mij een ramp overkomt.

God kan met zijn almachtige handen

mijn ongeluk wentelen.

3. Aria

Wees niet geschokt, moedeloze ziel,

als de kruisbeker zo bitter smaakt.

God is je wijze arts en wonderdoener,

die je geen dodelijk gif kan inschenken,

hoewel het zoet verborgen is.

4. Recitatief

Welnu, het van oudsher gesloten verbond

blijft de basis van mijn geloof.

Het spreekt vol vertrouwen

in dood en in leven:

God is mijn licht,

aan hem wil ik mij overgeven.

En al kennen alle dagen

hun eigen plagen,

toch volgt op het doorstane leed,

als je genoeg gehuild hebt,

ten slotte de tijd van de redding,

wanneer Gods trouw verschijnt.

5. Aria, duet

Als de bitterheden van het kruis

met de zwakheid van het vlees vechten,

is het desondanks goed.

Wie het kruis vanuit een waangedachte

als ondraaglijk beschouwt,

kan ook daarna niet genieten.

6. Koraal

Wat God doet dat is welgedaan,

dat wil ik vasthouden;

al word ik op de ruwe weg

voorgejaagd door nood, dood en ellende,

God zal mij

heel vaderlijk

in zijn armen houden,

daarom laat ik hem regeren.

BWV 114, Ach, lieben Christen, seid getrost

1.

Ach, lieve christenen, weest getroost,

waarom toch zo moedeloos!

Omdat de Heer ons kastijdt,

moeten wij maar van harte zeggen:

Die straf zullen wij wel verdiend hebben.

Dat moet iedereen bekennen,

niemand uitgezonderd.

2. Aria

Waar zal in dit jammerdal

de toevlucht voor mijn geest zijn?

Alleen tot Jezus' vaderhanden

wil ik mij in mijn zwakheid wenden,

verder weet ik geen raad.

3. Recitatief

O zondaar, draag geduldig

wat je je door eigen schuld

op de hals hebt gehaald!

Je drinkt immers de ongerechtigheid

als water,

en die waterzucht van zonden

is je verderf

en zal dodelijk voor je zijn.

Lang geleden at de hogmoed van de verboden vrucht

om aan God gelijk te worden;

hoe vaak verhef jij je niet met het meest opgeblazen gedrag,

zodat je vernederd moet worden.

Welnu, bereid je hart voor,

zodat het de dood en het graf niet vreest,

dan verlaat je door een zalig sterven

dit zondige verderf

en bereik je onschuld en heerlijkheid.

4. Koraal

Het tarwekorreltje brengt geen vrucht voort

tenzij het in de aarde valt;

zo moet ook ons aardse lichaam

stof en as worden,

om te komen tot de heerlijkheid

die u, Christus, ons hebt bereid

door uw gang naar de vader.

5. Aria

Je maakt mij, o dood, nu niet langer bang,

want alleen via jou bereik ik de vrijheid,

er moet nu eenmaal gestorven worden.

Met Simeon wil in in vrede heengaan,

mijn Heiland zal mij in het graf bewaren

en roept mij eens tot zich, verheerlijkt en rein.

6. Recitatief

Houd het oog intussen gericht op je ziel

en toon die aan de Heiland;

geef je lichaam en je ledematen

terug aan God, die ze je heeft gegeven.

Hij zorgt en waakt,

en zo wordt de macht van zijn liefde

in dood en leven zichtbaar.

7. Koraal

Of wij nu waken of slapen,

wij zijn van de Heer;

in Christus zijn wij gedoopt,

hij kan de satan weren.

Door Adam moeten wij de dood ondergaan,

Christus helpt ons uit alle nood.

Daarom prijzen wij de Heer.

BWV 116, Du Friedefürst, Herr Jesu Christ

1.

O vredevorst, Heer Jezus Christus,

waarachtig mens en waarachtig God,

een sterke helper in de nood bent u,

in leven en in dood.

Daarom roepen wij alleen

in uw naam

tot uw vader.

2. Aria

Ach, onuitsprekelijk is de nood

en de dreiging van de vertoornde rechter!

Het lukt ons bijna niet om in deze angst,

zoals u, Jezus, zelf van ons vraagt,

in uw naam tot God te roepen.

3. Recitatief

Denk er toch aan,

o Jezus, dat u nog steeds

vredevorst wordt genoemd!

Uit liefde hebt u ons uw woord willen zenden.

Wil uw hart zich nu opeens van ons afkeren,

terwijl u ons anders zoveel hulp biedt?

4. Trio/ Terzet

Ach, wij bekennen onze schuld

en vragen alleen om geduld

en om uw onmetelijke liefde.

Want uw ontfermende hart brak

toen de pijn van ons zondaren

u naar ons toe stuurde, de wereld in.

5. Recitatief

Ach, laat ons door de scherpe roeden

niet al te hevig bloeden!

O God, die een God van orde bent,

u weet wat de vijanden in hun woede

aan wreedheid en onrecht begaan.

Welaan, strek uw hand uit

naar een ontsteld geplaagd land.

Die hand kan de macht van de vijanden bedwingen

en ons blijvend vrede brengen!

6. Koraal

Verlicht ook ons gevoel en ons hart

door de geest van uw genade,

zodat wij er niet mee spotten

tot schade van onze ziel.

O Jezus Christus,

u alleen bent

daartoe in staat.

BWV 126, Erhalt uns, Herr, bei deinem Wort

1.

Bewaar ons, o Heer, bij uw woord,

en regel de moord op de paus en de Turken,

die Jezus Christus, uw zoon,

van zijn troon willen stoten.

2. Aria

Zend uw macht uit den hoge,

Heer der Heren, sterke God!

Om uw kerk te verblijden

en aan de bittere spot van de vijanden

onmiddellijk en eind te maken.

3. Recitatief

alt

De gunst en de macht van de mensen zullen weinig baten

als u dat armzalige hoopje niet wilt beschermen,

God Heilige Geest, waardige trooster.

tenor

U weet dat de vervolgde godsstad

haar ergste vijand binnen haar eigen muren heeft

doordat de valse broeders zo gevaarlijk zijn.

Geef dat uw volk op aarde één van zin is,

alt

zodat wij, ledematen aan het lichaam van Christus,

één zijn in geloof en leven.

Sta ons bij in de laatste nood!

tenor

Dan stormt de laatste vijand binnen,

die wil ons hart de troost ontnemen;

maar wees dan onze helper,

beiden

breng ons van de dood naar het leven!

4. Aria

Werp neer de opgezwollen trots!

Vernietig wat die heeft bedacht!

Laat de afgrond hem plotseling verslinden.

Bestrijd het woeden van de vijandige macht,

laat haar verlangen nooit vervuld worden!

5. Recitatief

Dan openbaren zich uw woord en uw waarheid

en wordt stralend duidelijk

dat u uw kerk bewaakt,

dat u de leer van het heilige woord

tot zegen vruchtbaar maakt;

En wanneer u zich als helper tot ons wilt wenden,

dan zal in vrede

de overvloed aan zegen ons toevallen.

6. Koraal

Schenk ons genadig vrede,

o God, in onze tijd;

er is immers niemand anders

die voor ons zou kunnen vechten

dan u alleen, onze God.

Geef onze vorsten en alle overheid

vrede en goed bestuur,

zodat wij onder hen

een kalm en stil leven kunnen leiden

in alle godvrezendheid en deugdzaamheid.

Amen.

BWV 129, Gelobet sei der Herr, mein Gott

1. Koor

Geloofd zij de Heer,

mijn God, mijn licht, mijn leven,

mijn schepper, die mij

mijn lichaam en ziel heeft gegeven,

mijn vader die mij beschermt

vanaf de moederschoot,

die mij op alle momenten

veel goeds heeft gedaan.

2. Aria

vers 2

Geloofd zij de Heer,

mijn God, mijn heil, mijn leven,

liefste zoon van de vader,

die zichzelf voor mij heeft gegeven,

die mij heeft verlost

met zijn dierbare bloed,

die mij in het geloof

zichzelf schenkt, het hoogste goed.

3. Aria

vers 3

Geloofd zij de Heer,

mijn God, mijn troost, mijn leven,

Waardige geest van de vader,

die mij door de zoon is gegeven,

die mijn hart verkwikt,

die mij nieuwe kracht geeft,

die mij in alle nood

raad, troost en hulp biedt.

4. Aria

vers 4

Geloofd zij de Heer,

mijn God, die eeuwig leeft,

die geloofd wordt door alles wat

in alle luchten zweeft;

geloofd zij de Heer,

wiens naam heilig is,

God de Vader, God de Zoon,

en God de Heilige Geest.

5. Koraal

vers 5

Voor wie wij nu het 'Heilig'

met vreugde laten klinken

en met de engelenschaar

het 'Heilig, heilig' zingen.

Hem looft en prijst

de hele christenheid:

Geloofd zij mijn God

in alle eeuwigheid!

BWV 134, Ein Herz, das seinen Jesum lebend weiss

1. Recitatief

tenor

Een hart dat weet dat zijn Jezus leeft

voelt Jezus' nieuwe goedheid

en zingt alleen de lof van zijn Heiland.

alt

Hoe verheugd is een gelovig gemoed.

2. Aria

Komaan, gelovigen!

Komaan, gelovigen, zingt de liefelijke liederen, komaan, ko maan!

Voor u schijnt een heerlijk vernieuwd licht.

De levende Heiland schenkt zalige tijden,

komaan, zielen, maak een offer gereed,

betaal de Hoogste dat wat je verschuldigd bent met dank.

3. Recitatief

tenor

Heil u, God heeft aan u gedacht,

o aan God gewijd bezit;

de Heiland leeft en overwint met macht

tot uw heil, tot zijn eer

moet de Satan hier angstig beven

en moet de hel op zijn grondvesten schudden.

De Heiland sterft in uw belang

en vaart voor u ter helle,

hij vergiet zelfs zijn kostbaar bloed

opdat u in zijn bloed overwint,

want dat bloed kan de vijanden vellen,

en opdat u, ook al dringt de strijd op naar uw ziel,

daar niet overwonnen ligt.

alt

De kracht van de liefde is voor mij een banier

voor heldenmoed, voor kracht in de strijd.

Om mij zegekronen te bezorgen,

hebt u de doornenkroon aanvaard,

mijn Heer, mijn God, mijn opgestane heil,

geen vijand kan mij schade toebrengen.

tenor

De vijanden zijn weliswaar niet te tellen.

als

God beschermt de zielen die hem trouw zijn.

tenor

De laatste vijand is graf en dood.

alt

Ook daarvan maakt God het einde van onze nood. (?)

(andere vertaler: God maakt ook aan die nood voor ons een eind' - zou ook kunnen)

4. Aria

Wij danken en prijzen uw vurige liefde

en brengen u een offer met onze lippen.

De overwinnaar wekt de verheugde liederen,

de Heiland verschijnt en troost ons weer

en sterkt met zichzelf de strijdende kerk.

5. Recitatief

tenor

Maar wek zelf de dank in onze mond,

die al te aards is;

ja, maak dat op geen enkel moment

ook maar één menselijk hart u en uw werk vergeet;

ja, laat in u de verkwikking van ons gemoed

en de troost en de lust van alle harten

die op uw genade vertrouwen,

volmaakt en oneindig zijn.

Moge uw hand ons omsluiten,

zodat wij krachtig zien

wat uw dood en overwinning ons brengen:

dat wij nu na uw opstanding

niet sterven, ook al sterven wij tijdelijk,

en daardoor tot uw heerlijkheid ingaan.

alt

Wat in ons is, verheft zich, grote God,

en prijst uw genade en trouw;

uw opstanding vernieuwt die weer,

uw grote overwinning bevrijdt ons van vijanden

en brengt ons tot leven;

daarom willen wij u prijzen en danken.

6. Koor

Weerklink, hemel, verheug je, aarde,

prijs de Hoogste, gelovige schare.

Elk hart ziet en proeft

de oneindige goedheid van de levende Heiland,

hij troost en verschijnt als overwinnaar.

BWV 155, Mein Gott, wie lang, ach lange

1. Recitatief

Mijn God, hoe lang, hoe lang nog?

De ellende is nu te groot!

Ik zie geen enkel nut

in deze smarten en zorgen.

Uw zoete genadeblik

heeft zich verborgen achter nacht en wolken,

uw liefdeshand trekt zich, ach! helemaal terug;

ongerust kijk ik uit naar troost.

Dagelijks word ik, stakker, gekwetst,

voortdurend wordt mijn beker met tranen gevuld,

vreugdewijn is er niet;

ik raak bijna alle vertrouwen kwijt.

2. Aria

Je moet geloven, je moet hopen,

je moet God zijn gang laten gaan!

Jezus kent de juiste tijd

waarop hij je met zijn hulp zal verblijden.

Als de droeve tijd is verdwenen,

staat zijn hele hart voor je open.

3. Recitatief

Wees, o ziel, tevreden!

Als je het gevoel hebt

dat je dierbaarste vriend

zich volkomen van je heeft afgekeerd

wanneer hij je korte tijd verlaat,

hart! geloof maar vast

dat het een kleinigheid zal zijn,

want dat hij in plaats van bittere tranen

de troost- en vreugdewijn

en honingzeem in plaats van alsem zal schenken!

Ach, denk niet

dat hij je van harte verdriet doet,

hij beproeft slechts je liefde door je te laten lijden;

hij maakt dat je hart in droeve uren weent

zodat je zijn genadelicht

des te lieflijker vindt;

hij heeft dat waarvan je geniet

op het laatst

als troost voor je weggelegd;

laat hem dus, o hart, in alles regeren!

4. Aria

Werp je, mijn hart, werp je toch

in de liefdesarmen van de Hoogste,

opdat hij zich over je ontfermt.

Leg het juk van je zorgen

en wat nu nog op je drukt,

op de schouders van zijn genade.

5. Koraal

Al leek het alsof hij niet wilde,

laat je er niet door beangstigen,

want waar hij je het meest nabij is,

openbaart hij dat niet.

Laat zijn woord zekerder voor je zijn,

en ook al zegt je hart alleen maar nee,

huiver niet.

BWV 156, Ich steh mit einem Fuss im Grabe

1. Symfonia

2. Aria

Ik sta met één voet in het graf,

Doe met mij, God, wat u goeddunkt,

weldra valt het zieke lichaam erin.

help mij in mijn lijden,

Kom, lieve God, wanneer het u behaagt,

wat ik u smeek, laat mij niet in de steek.

ik heb mijn huis al besteld,

Als mijn ziel heengaat,

neem haar dan, Heer, in uw hand.

kom, liefste God, kom wanneer het u behaagt,

maar laat mijn einde zalig zijn!

Eind goed, al goed.

3. Recitatief

Mijn angst en nood,

mijn leven en mijn dood

zijn, liefste God, in uw handen;

dan zult u ook op mij

uw genadige blik richten.

Wilt u mij om mijn zonden

in het ziekbed leggen,

mijn God, dan smeek ik u,

laat uw goedheid groter zijn

dan de gerechtigheid!

Maar als u het zo hebt bestemd

dat mijn lijden mij moet verteren,

ik ben bereid,

uw wil geschiede aan mij,

spaar mij niet en ga door,

laat mijn nood niet lang duren,

hoe langer hier, hoe later daar!

4. Aria

Heer, wat u wilt moet mij bevallen,

want uw raad is het beste.

In vreugde

en in lijden,

in sterven, in bidden en smeken,

laat in dat alles met mij gebeuren,

Heer, zoals u het wilt.

5. Recitatief

En wilt u dat ik niet hoef te lijden,

dan zal ik u van harte danken.

Maar geef mij ook daarbij

dat ook in mijn frisse lichaam

de ziel zonder ziekte is

en altijd gezond blijft.

Let op haar door geest en woord,

want dat is mijn heil,

en ook al versmachten lichaam en ziel,

u bent, God, mijn troost en de inhoud van mijn hart.

6. Koraal

Heer, als u wilt, maak het dan met mij in orde

in leven en in sterven,

alleen naar u gaat mijn verlangen uit,

Heer, laat mij niet te gronde gaan!

Bewaar mij toch in uw genade,

en anders, zoals u wilt, geef mij geduld;

uw wil is de beste.

BWV 186, Ärgre dich, o Seele, nicht

1. Koor

Erger je niet, o ziel,

o ziel, erger je niet,

omdat het allerhoogste licht,

Gods glans en evenbeeld

zich hult in de gedaante van een knecht;

erger je niet, o ziel,

o ziel, erger je niet.

2. Recitatief

De gedaante van een knecht, de nood, het gebrek

treft niet alleen de ledematen van Christus,

ook hun hoofd zelf wil arm en ellendig zijn.

En zijn niet rijkdom, overvloed

de vishaken van de satan

die je zorgvuldig moet vermijden?

En als in tegendeel

de last je te zwaar wordt,

als armoede op je drukt,

als honger je verteert,

en je het bijna opgeeft,

dan denk je niet aan Jezus, aan je heil.

Heb je niet, zoals dat volk, snel iets te eten,

dan zucht je: Ach Heer, hoe lang zult u mij nog vergeten?

3. Aria

Bent u degene die mij zou helpen,

komt u mij niet snel te hulp?

Mijn gemoed is vol twijfel,

misschien verwerpt u mijn smeekbeden wel;

maar o ziel, twijfel niet,

laat het verstand je niet betoveren.

Je helper, Jakobs licht,

kun je in de Schrift ontwaren.

4. Recitatief

Ach, dat een christen zo

bezorgd is om zijn lichaam!

Wat is dat meer

dan een bouwsel van stof

dat weer tot stof moet weerkeren,

een mantel die je slechts te leen hebt.

De christen zou immers het beste deel kunnen kiezen,

waarbij hij nooit bedrogen uitkomt:

het heil der zielen

dat in Jezus ligt.

O, zalig is hij die hem in de Schrift ontwaart,

zoals hij met zijn leer

aan ieder die naar hem luistert,

geestelijk manna stuurt!

Dus, al knaagt en vreet het verdriet aan je hart,

proef en kijk toch hoe vriendelijk Jezus is.

5. Aria

Mijn Heiland openbaart zich

in zijn genadewerken.

Daarin toont hij zich in staat

de zwakke geest te onderwijzen,

het vermoeide lichaam te voeden,

dat verzadigt lichaam en geest.

6. Koraal

Al leek het alsof hij niet wilde,

laat je er niet door beangstigen,

want waar hij je het meest nabij is,

openbaart hij dat niet.

Laat zijn woord zekerder voor je zijn,

en ook al zegt je hart alleen maar nee,

huiver niet.