MATTHÄUS-PASSION met " CORI SPEZZATI"
[Klik om te vergroten]





aankondiging

plattegrond









recensie1


recensie 2


recensie 3



internationale erkenning
Op 3 Juni 1954 ging een lang gekoesterde wens van Hans Brandts Buys in vervulling: een uitvoering van de Matthäus-Passion waarbij de twee (instrumentale en vocale) koren ruimtelijk zover van elkaar waren verwijderd als ze waarschijnlijk bij Bachs derde uitvoering in 1736 hebben gestaan. Dat moet een meter of twaalf zijn geweest, de afstand tussen de koorbalcons ter weerszijden van het orgel in de Thomaskerk. De koster van de Thomaskirche te Leipzig tekende daarbij bovendien aan ‘mit beyden Orgeln'; met het tweede orgel bedoelde hij het - later verwijderde - ‘zwaluwnest-orgel', 18 meter hoog boven de ingang van het koor en zo'n 30 meter tegenover het hoofdorgel. Het kleine balcon van dit tweede orgel werd weliswaar niet voor het tweede koor gebruikt (zoals kranteberichten abusievelijk veronderstelden), maar slechts voor de ripienisten die de koraalmelodieën van begin- en slotkoor van Deel I zongen, maar Bachs coördinatieprobleem zal er niet minder door geworden zijn.
Brandts Buys vereenvoudigde dit koördinatieprobleem, uiteraard mede vanwege ontstentenis van een ‘zwaluwnestorgel' of wat daarop zou kunnen lijken in de Utrechtse Buurkerk, door zijn tien vrouwelijke ripieno-sopranen midden voor het orgel, tussen de beide koren te plaatsen. (Hij zag daarbij bovendien af van jongensstemmen omdat hij reeds wist dat dit een oneigenlijk timbreverschil tussen de sopraangroepen introduceert.) En terwille van de koördinatie stelde hij bovendien een afzonderlijke dirigent voor Koor II aan, USKO's eerste assistent-dirigent en zijn latere opvolger Jaap Hillen die dus over zijn schouder kijkend het ternpo van zijn meester moest zien te volgen. Uiteraard had ieder koor vier solisten en een eigen continuogroep; Evangelist en Christus waren bij Koor I opgesteld. Voor de toehoorders moet deze uitvoering een ware stereo-ervaring zijn geweest. Getuige de recensies werd dit off-season experiment door publiek en pers gunstig ontvangen; het is dan ook verbazend dat deze ‘authentieke' ruimtelijke opstelling (bij een uitvoering die verder nogal afwijkt van wat wij tegenwoordig als ‘authentiek' of ‘historisch geïnformeerd' beschouwen) de afgelopen halve eeuw zo weinig navolging heeft gevonden.
.