Beluister Hans Brandts Buys
Ik zou u natuurlijk het liefst fragmenten willen laten horen van Hans
Brandts Buys als clavecinist, tijdens zijn uitvoeringen van het
integrale Wohltemperirte Clavier, of van de Kunst der Fuge. In elk
geval in het geluidsarchief van de NOS is daarvan niets bewaard
gebleven, gesteld al dat zulke opnamen hebben bestaan; ook voor de
radio speelde men veelal live.
De eerste twee geluidsfragmenten die u hieronder kunt aanklikken zijn
(voorzover ik weet) van een schoolconcert in de Nutszaal te Enkhuizen,
op 28 januari 1959 gegeven door het Ensemble Arte Fiato, bestaande uit
Frans Vester (fluit), Koen van Slogteren (hobo), Arnold Swillens
(fagot) en Hans Brandts Buys (clavecimbel).
Op het eerste geluidsfragment hoort u de stem
van Brandts
Buys tijdens een inleiding,
op het tweede een triosonate van Vivaldi.
Het derde geluidsfragment laat
iets horen uit HBB's praktijk als dirigent van de grote Bachwerken. Van
geen van zijn geliefde passionen is naar mijn indruk iets bewaard
gebleven, al staat vast dat daar zo nu en dan wel eens opnamen van zijn
gemaakt. Daarbij speelde een rol dat Hans in mijn herinnering niet
zoveel op had met grammofoonplaten (CD's en cassettes bestonden nog
niet,
bandapparaten waren zeldzaam); platen waren maar een armzalig surrogaat
voor de beklagenswaardigen die niet zelf muziek konden maken. Muziek
moest
vooral aktief gemaakt worden, live.
(Dat verklaart ook waarom mijn eigen platen-, banden- en CD-verzameling
altijd wat armzalig is gebleven.) Wel zijn er, door amateurs met
amateur-apparatuur uit de jaren '50 opnamen gemaakt van
(amateur!-)uitvoeringen door het Utrechts Studenten Koor en Orkest
(USKO) van een Hohe Messe (24 mei 1957) en een Weihnachtsoratorium (11
december 1957). Ikzelf heb deze banden enkele jaren geleden, enigszins
opgepimpt, gedigitaliseerd en in kleine kring op CD's verspreid (De
voorraad is nu op.) Deze opnames zijn evident 'niet om te
genieten' maar uit historisch en nostalgisch oogpunt wel
interessant.
Details van zijn uitvoeringen zijn er op te horen, en het valt op hoe
ver deze pionier van de oude-muziek-Renaissance nog verwijderd was van
de hedendaagse historisch-geïnformeerde uitvoeringspraktijk In elk
geval informeren deze opnames ons goed over de tempi die hij koos.
Omdat hij zelf altijd zo geïnteresseerd was in de temporele
dimensie van de Bach-werken (maar dat alleen m.b.t. de passionen op
schrift stelde) heb ik in het CD-booklet bij zijn Hohe Messe het
tijdschema daarvan geanalyseerd, op deze website te vinden onder het
kopje 'Absolute tempi'.
Uit deze opnames heb ik als specimen gelicht het koraal Brich an, o
schönes Morgenlicht,
deel 3 van de tweede cantate van het Weihnachtsoratorium.